Sivas'taki Kayalıpınar kazılarında bu sezon çıkarılan çivi yazılı tabletler, Hitit İmparatorluğu'nun başkent dışındaki yaşamına dair nadir bir pencere açıyor. Sözcü'nün aktardığına göre Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2026 kazılarında Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 tabletin daha gün yüzüne çıktığını duyurdu; geçen sezonki buluntularla birlikte bölgedeki tablet sayısı 184'e ulaştı. Kazı ekibi, bunun 21. yüzyılda keşfedilen en kapsamlı Hititçe arşiv olduğunu belirtiyor.
Kayalıpınar'da tam olarak ne bulundu?
Arkeofili'nin özetlediği bilgiye göre tabletler Hititçe ve Hurrice yazılmış ve yaklaşık MÖ 1.400'e tarihleniyor. Kazılar 2021'den beri Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle sürüyor; başkanlığını Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner yapıyor. Metinler devlet yönetiminden askerî gelişmelere, kehanet uygulamalarından kraliyet ailesine kadar geniş bir konu yelpazesini kapsıyor.
| Veri | Değer |
|---|---|
| 2026 sezonunda çıkan tablet | 131 |
| 2025 sezonunda çıkan tablet | 53 |
| Toplam arşiv | 184 |
| Dönem | Kral II. Tudhaliya (yaklaşık MÖ 1.400) |
| Diller | Hititçe ve Hurrice |
Bu arşiv neden önemli?
Günümüze ulaşan Hitit tabletlerinin yaklaşık 30.000'i başkent Hattuşa'dan (bugünkü Boğazkale) geliyor ve ağırlıklı olarak kraliyet kalesindeki seçkinlerin bakışını yansıtıyor. Bu yüzden başka Hitit kentlerinde yaşayanların gündelik hayatı ve ritüelleri daha az biliniyordu. Kayalıpınar, antik çağda Šamuḫa adıyla bilinen, dinsel ve ticari bir merkezken Tudhaliya döneminde önemli bir askerî başkente dönüşen kentin yeri. Kazıda yer almayan Tunç Çağı uzmanı Eric Cline'a göre başkent dışında bulunan arşivler çok az ve Šamuḫa'dakiler bunların ilkleri arasında.
Tabletler bir salgından söz ediyor mu?
Evet. Bakanlık açıklamasına dayanan aktarımlara göre bazı tabletler kentten kente yayılan yüksek ateşli bir salgını anlatıyor. Chicago Üniversitesi'nden emekli Hititolog Theo van den Hout, bu salgının yeni bir veba gibi göründüğünü ve II. Murşili dönemindeki daha geç salgınla karıştırılmaması gerektiğini söylüyor. Salgın özellikle çocukları ve bebekleri etkilemiş; bir falcının krala gönderdiği tablet, henüz yeri belirlenemeyen Ziulila kentinde hastalanan bebek bir prensesi anlatıyor. Aynı dönemde Kaşka kabilelerinin Hitit kentlerine saldırması, Šamuḫa'nın askerî önemini artırmış.
Okur için: bu haber neyi değiştirir, nereden takip edilir?
Kaynaklarda tabletlerin sergileneceğine ya da kazı alanının ziyarete açılacağına dair bir duyuru yer almıyor; bu nedenle şimdilik haberi kazı ekibinin ve bakanlığın açıklamaları üzerinden izlemek gerekiyor. Hitit dünyasına bu hafta başka kaynaklardan da ilgi duyuyorsanız, Cultvia'nın Oku bölümünde kültür ve şehir rotaları yazılarına göz atabilirsiniz. Türkiye'nin Anadolu uygarlıkları açısından önemi şu: Hititlerin kendi sözlerini içeren yeni belgeler, imparatorluğu Mısır kaynaklarının anlattığından ayrı bir yerden okumayı mümkün kılıyor.
Sık sorulan sorular
Kayalıpınar kazıları kim tarafından yürütülüyor?
Kazılar 2021'den beri Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle, Koç Üniversitesi'nden Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından sürdürülüyor.
Tabletler hangi dönemden?
Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine, yaklaşık MÖ 1.400'e tarihleniyor ve Hititçe ile Hurrice yazılmış.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- 3 bin 400 yıl öncesinin sırları çözülüyor — Sözcü, 8 Ekim 2026
- Sivas'ta Bulunan Tabletler Hititlerin Gündelik Yaşamını Anlatıyor — Arkeofili, 29 Ekim 2026
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.