Afyonkarahisar'da ilk iş, şehrin ortasından iki yüz metreyi aşkın yükselen volkanik kayanın üzerindeki Karahisar Kalesi'ne tırman; eteğindeki kırk ahşap direkli Ulu Cami ve Sultan Divani Mevlevihanesi aynı mahallede. Ertesi gün kuzeydeki Frig Vadisi'nde Aslantaş, Yılantaş ve Ayazini'nin kaya anıtlarını gör. Akşamları termal sulu hamamlar, sofrada da kaymak, sucuk ve haşhaşlı hamur işleri seni bekliyor.
Afyonkarahisar'a ilk kez gidenler şehirde nereleri görmeli?
Karahisar Kalesi
Şehre adını veren kale, kentsel sit alanının ortasında yükselen, yaklaşık iki yüz yirmi altı metre yüksekliğindeki volkanik bir kayalığın üzerinde. Tarihi MÖ 1350'lere kadar uzanıyor; zirvede Frig dönemine ait, Ana Tanrıça Kybele'ye adanmış tapınma yerleri ve dört büyük sarnıç var. Anadolu Selçuklu döneminde surlar onarılmış, kaleye küçük bir mescit ve saray eklenmiş. Tırmanış zaman alıyor; serin saatlerde çık, yanına su al ve zirvede şehir manzarasının tadını çıkar.
Kalenin dilek gelenekleri
Kale, yalnızca bir manzara noktası değil, aynı zamanda bir dilek yeri. Evlenmek isteyenler kalenin kız kulesi kısmından aşağıya "bahtım bahtım, altın tahtım, evlenecek vaktim" diye seslenir. Bir de kaleye çıkanın yedi yıl Afyonkarahisar'da kalacağı söylenir; bu söylenceyi gülümseyerek dinle, çıkmaktan vazgeçme.
Ulu Cami
Anadolu Selçukluları döneminde, 1272 ile 1277 arasında yapılan cami, beş sıra hâlinde dizilmiş kırk ahşap sütun ve başlık üzerinde yükseldiği için Kırk Direkli Cami olarak da anılıyor. 13. yüzyılın ağaç işçiliğini, ahşap ve tuğla mimarisini özgün hâline yakın biçimde görebileceğin ender yapılardan. İçeride tavana ve sütun başlıklarına bakmayı unutma.
Sultan Divani Mevlevihanesi
Kuruluşu 13. yüzyıla uzanan mevlevihane, Konya'dan sonra Anadolu'nun en önemli Mevlevi merkezlerinden biri. 16. yüzyılda Mevlânâ'nın yedinci kuşak torunlarından Sultan Divani zamanında parladı. Dervişlerin çile odaları ve türbe ziyaretin en etkileyici kısımları; ilk kez burada başlayan kırk hatimli aşure geleneği de hâlâ sürüyor.
Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi
Eski Tunç Çağı'ndan Hitit, Frig, Lidya, Roma ve Bizans dönemlerine uzanan eserler kronolojik bir düzenle sergileniyor. Bölgenin mermer geleneğini anlatan heykeller, lahitler ve mezar taşları müzenin en güçlü yanı; bahçedeki açık hava sergisinde de Roma ve Bizans stelleri var. Güncel saat ve ücreti müzenin resmî sayfasından kontrol et.
Yumurta ve Sanatları Merkezi
Hattat Ahmet Karahisari Kültür ve Sanat Merkezi içindeki bu merkez, Türkiye'nin ilk yumurta ve sanatları merkezi. Yumurta kabuğu oyma ustalarının eserleri ile iki yüz kırk farklı hayvan ırkından toplanan yumurta örnekleri bir arada. Türkiye'nin önemli yumurta üretim yerlerinden birinde açılmış olması, merkezi şehrin karakterine bağlıyor.
Frig Vadisi'nde hangi kaya anıtları görülür?
Dağlık Frigya'nın geniş bir kısmı Afyonkarahisar sınırlarında. Kaya anıtları, açık hava tapınakları, kaya yerleşimleri ve peri bacalarıyla bölge, 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı.
Aslantaş, Yılantaş ve Maltaş
İhsaniye ilçesinde, Köhnüş Vadisi ve Döğer çevresindeki bu anıtlar Frig kaya sanatının en çarpıcı örnekleri. Aslantaş'ta kaya mezarının girişinde karşılıklı duran dev aslan kabartmaları, yakınındaki Yılantaş'ta ise bir başka anıtsal kaya mezarı seni karşılıyor. Maltaş ve Kapıkaya açık hava tapınakları da aynı rotada.
Ayazini
Ayazini'nin tüf kayalıkları erken Bizans döneminde oyularak yerleşime dönüştürülmüş; tek odalı ya da üst üste oyulmuş kaya evlere basamaklarla ve tünel geçitlerle ulaşılıyor. Roma ve Bizans dönemine ait kaya mezarlarının cephelerinde Medusa başları ve aslan kabartmaları var. Girişteki kayaya oyulmuş, apsisli ve kubbeli kilise, 1000'li yıllarda yapılmış bir manastırın parçası.
İscehisar'ın kaya yerleşimleri
Frig Vadisi'nin İscehisar kısmında Kırkinler ve Ağın kaya yerleşimleri, Seydiler peri bacaları ve antik mermer ocağı bulunuyor. Kalabalıktan uzak, sakin bir yürüyüş arıyorsan bu tarafı seç.
Amorium Antik Kenti
Emirdağ'ın doğusundaki Amorium'da Frig döneminden Osmanlı'ya kadar kesintisiz yerleşim izleri var; kent yukarı ve aşağı şehir olarak iki kısımda inceleniyor. Fabl türünün öncüsü Ezop'un burada yaşadığı sanılıyor. Şehre uzak olduğu için ayrı bir yarım gün ayır.
Balonla Frig Vadisi
Sabahın erken saatlerinde başlayan balon turları, Frig Vadisi'nin kaya anıtlarını ve Emre Gölü'nü yukarıdan görmeni sağlıyor. Hava koşullarına bağlı bir etkinlik olduğu için planına esneklik payı bırak.
Termal hamamlar neden rotada?
Afyonkarahisar, Türkiye'de termal denince ilk akla gelen merkezlerden biri. Termal sularla beslenen, mermerle süslü Türk hamamları ve çamur banyoları şehrin gündelik kültürünün parçası. Uzun bir vadi yürüyüşünden sonra kese ve köpükle geçen bir hamam saati, günü tamamlamanın yerel yolu.
Afyon sofrası: kaymak, sucuk ve haşhaş
Afyonkarahisar, 2019'da gastronomi alanında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katıldı. Manda sütünden yapılan kaymak kahvaltıda, ekmek kadayıfında ve kaymaklı lokumda karşına çıkar. Haşhaş o kadar özdeş ki şehrin adı bu bitkiden geliyor; haşhaşlı pide, bükme, ağzıaçık ve katmer en bilinen hamur işleri. Kuşbaşı et ve yoğurtla, kebaplık pide üzerinde servis edilen Afyon kebabını, coğrafi işaretli sucuğu ve ekşi mayalı patatesli köy ekmeğini de dene. Yörede patlıcanın yirmiden fazla yemeği yapılıyor; patlıcan böreği ise Afyonkarahisar'a özgü. Eski Afyon'da gezek adı verilen dostluk toplantılarında ve düğünlerde, on beş yirmi kişinin oturduğu meydan sofralarına sırayla getirilen "sıra yemeği" geleneği de mutfağın sosyal yüzünü anlatıyor. Coğrafi işaretli Sultandağı kirazı ile Çay vişnesi de ilin meyve bahçelerinden sofraya gelen tatlar.
Afyonkarahisar kaç günde gezilir?
İki gün idealdir. Örnek rota:
- Birinci gün: Sabah Karahisar Kalesi, öğle Ulu Cami ve Sultan Divani Mevlevihanesi; öğleden sonra Arkeoloji Müzesi, akşam termal hamam.
- İkinci gün: Gün doğumunda isteğe bağlı balon turu, ardından Ayazini, Aslantaş ve Yılantaş; dönüşte İscehisar'daki Seydiler peri bacaları.
- Zamanın varsa üçüncü gün Amorium Antik Kenti ve Bolvadin Kent Müzesi.
Diğer İç Anadolu şehirleri için Şehir Rotaları sayfasına bak.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
Frig Vadisi yürüyüşleri ve kale tırmanışı için ilkbahar ile sonbahar en rahat mevsimler; kışlar soğuk geçer ama termal hamamlar için iyi bir bahanedir. Afyonkarahisar, kara yolu ve demir yolu ağlarının önemli bir kavşağında; Ankara, İzmir ve Antalya yönlerinden kara yolu ya da trenle kolayca ulaşılır. Frig Vadisi'ndeki anıtlar dağınık olduğu için özel araç ya da tur en pratik seçenek.
Nelere dikkat etmeli?
- Kale merdivenleri uzun ve gölgesiz; yaz öğlelerinde çıkma.
- Frig Vadisi'nde kaya anıtlarına tırmanma, kabartmalara dokunma; işaretli yollardan ayrılma.
- Mevlevihane ve camileri ibadet saatleri dışında, uygun kıyafetle gez.
- Müze ve ören yerlerinin güncel saat ve ücretlerini resmî sayfalarından kontrol et.
Sık sorulan sorular
Afyonkarahisar kaç günde gezilir?
Şehir merkezi için bir gün, Frig Vadisi'ndeki Ayazini, Aslantaş ve Yılantaş için bir gün yeterli. Amorium Antik Kenti ve Bolvadin'i de görmek istersen üçüncü bir gün ekle.
Afyonkarahisar'a ne zaman gidilir?
Kale tırmanışı ve Frig Vadisi yürüyüşleri için ilkbahar ve sonbahar en uygun dönemlerdir. Kışın hava soğuk olur, ama termal hamamlar bu mevsimi de keyifli kılar.
Afyonkarahisar'a nasıl ulaşılır?
Şehir, kara yolu ve demir yolu ağlarının önemli bir kavşağında; Ankara, İzmir ve Antalya yönlerinden kara yolu ya da trenle kolayca ulaşılır. Frig Vadisi için özel araç ya da tur pratiktir.
Frig Vadisi'nde neler görülür?
İhsaniye'deki Aslantaş, Yılantaş ve Maltaş kaya anıtları, Ayazini'nin kaya evleri, kaya mezarları ve kayaya oyulmuş kilisesi ile İscehisar'daki Kırkinler ve Ağın kaya yerleşimleri ve Seydiler peri bacaları öne çıkar.
Afyonkarahisar'da ne yenir?
Manda sütünden yapılan kaymak, ekmek kadayıfı, Afyon kebabı, sucuk, patatesli köy ekmeği, haşhaşlı bükme, ağzıaçık ve katmer. Yöreye özgü patlıcan böreğini de dene.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Afyonkarahisar'da Görülecek Yerler — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Afyonkarahisar Lezzetleri — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Afyonkarahisar Yemek Kültürü — T.C. Afyonkarahisar Belediyesi
- Termal ve Sağlık Turizmi — T.C. Afyonkarahisar Belediyesi
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
