Amasya'yı Yeşilırmak kıyısında yürüyerek gez: bir yakada nehre dizilmiş Yalıboyu evleri, hemen arkalarında Harşena Dağı'nın kayalarına oyulmuş Pontus kral mezarları ve tepedeki kale; öbür yakada ise Selçuklu ve Osmanlı camileri, medreseleri ve küçük müzeler. Şehir merkezi bir iki günde rahatça gezilir. Dönüşte bir kasa misket elması ile ceviz ve haşhaşlı Amasya çöreği almayı unutma.
Amasya'ya ilk kez gidenler nehrin kuzey yakasında nereleri görmeli?
Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları
Yalıboyu evlerinin hemen arkasında yükselen kayalıklara oyulmuş anıtsal mezarlar, Anadolu'nun en etkileyici kaya mezarları arasında sayılıyor ve dünyadaki kaya mezarı geleneğinin seçkin örneklerinden. Harşena Dağı ile birlikte 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı. Mezarları hem yakından hem de nehrin karşı kıyısından görmeye zaman ayır; iki bakış açısı bambaşka.
Harşena Kalesi
Şehrin tam ortasındaki Harşena Dağı'nın üzerindeki kale üç kısımdan oluşuyor: Yukarı Kale ya da Akropol, Kızlar Sarayı ve Aşağı Kale ya da İçeri Şehir. Yukarıdan Yeşilırmak'ın şehri ikiye bölen kıvrımını ve iki yakadaki eski mahalleleri birlikte görürsün. Tırmanışı serin saatlere bırak.
Yalıboyu evleri
Yeşilırmak boyunca sıralanan geleneksel konak ve evler, Amasya'nın kartpostal görüntüsünü oluşturuyor. Bugün ayakta kalan örnekler çoğunlukla 19. yüzyıldan. Nehrin karşı kıyısından, özellikle akşamüstü, evlerin suya yansımasını ve arkalarındaki kral mezarlarını aynı karede görebilirsin.
Hazeranlar Konağı (Müze Ev)
1865'te yaptırılan konak, dört eyvanlı ve orta sofalı planıyla Amasya sivil mimarisinin en güzel örneklerinden. 1979'da kamulaştırılıp restore edildi; bugün üst katları etnografya müzesi olarak düzenlenmiş, bodrum katı ise sanat galerisi. Yaklaşık üç yüz elli beş eserin sergilendiği odalarda 19. yüzyıl giysileri, kitabeli halılar, bindallılar, gümüş takılar ve sırma işlemeler var.
Şehzadeler Müzesi
Müzede, şehzadeliklerini Amasya'da geçiren Osmanlı sultanlarının heykelleri ve o dönemi yansıtan kıyafetler sergileniyor. Amasya'nın Osmanlı şehzadeleriyle bağını burada daha iyi anlarsın.
Güney yakada hangi tarihî yapılar var?
Sultan II. Bayezid Külliyesi
1485–1486'da yapılan külliyenin camisi, zaviyeli plan tipinin en güzel örneklerinden biri. Başta beş ayrı birimden oluşan imaretin bugün cami, medrese ve imaret kısımları ayakta. Avludaki şadırvanın iki yanında beş yüz yılı aşkın süredir gölge veren çınarların altında biraz dinlen.
Gökmedrese Camii
Cami, medrese ve türbeden oluşan bir külliye. Adını sekizgen türbe kasnağındaki mavi sırlı tuğlalardan alıyor. Kapısı ağaç oymacılığının, ana kapının iki yanındaki pencereler ise Selçuklu taş işçiliğinin en güzel örnekleri arasında.
Burmalı Minare Camii ve Bayezid Paşa Camii
1242'de yapılan Burmalı Minare Camii, adını minaresini saran yivlerden alıyor. 1414'te yapılan Bayezid Paşa Camii ise zarif mermer işçilikli son cemaat yeri ve Osmanlı ahşap işçiliğinin nadide örneklerinden olan kapı ve pencere kanatlarıyla dikkat çekiyor.
Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi
Şehirde İlhanlı döneminden günümüze ulaşan tek yapı olan darüşşifa, Anadolu'da müzikle tedavinin uygulandığı ilk şifahane olarak biliniyor. Bugün tıp ve cerrahi tarihine ayrılmış bir müze olarak geziliyor.
Ferhat ile Şirin Aşıklar Müzesi ve Minyatür Amasya Maket Müzesi
Türkiye'nin ilk ve tek aşıklar müzesinde Ferhat ile Şirin, Leyla ile Mecnun, Kerem ile Aslı ve Romeo ile Jüliet'in hikâyeleri canlandırılıyor. Maket müzesi ise 1914'te çekilmiş bir fotoğraftan yola çıkarak, yalnızca binaları değil, sokaklarında hayat süren eski bir Amasya'yı gösteriyor. Ardından Şeyh Hamdullah Yazı Tarihi ve Hat Müzesi'ne de uğrayabilirsin.
Şehrin çevresinde ne görülür?
Aynalı Mağara
Şehrin yakınındaki bu kaya mezarı, Amasya'daki kaya mezarlarının en iyi işlenmiş olanı. Anıtsal mezar, MÖ 2. yüzyılda Amasya'da yaşamış "Büyük Rahip Tes"e ait. Kral mezarlarını gördükten sonra buraya gelirsen kaya oymacılığının ne kadar ustalaştığını yan yana karşılaştırabilirsin.
Ferhat Su Kanalı
Geç Hellenistik–Erken Roma döneminde antik kentin suyunu taşımak için kayalar oyulup tüneller açılarak yapılan kanal yaklaşık altı kilometre uzunluğunda. Amasya–Tokat karayolunun başlarında, Ferhatarası mevkiindeki iki kilometrelik kısmı yoldan rahatça görülüyor. Halk arasında, Şirin'e kavuşmak için dağı delip şehre su getirmeye çalışan nakkaş Ferhat'ın efsanesiyle anılıyor.
Çakallar Tepesi
Şehir merkezine hâkim bu tepe, özellikle gün doğumu ve gün batımında Amasya'nın panoramik manzarasını sunuyor. Fotoğraf çekmek için en iyi saatler bunlar.
Terziköy Kaplıcası
Şehir merkezine otuz altı kilometre uzaklıktaki kaplıcanın suyu Roma döneminden beri kullanılıyor. Kale ve müze gününün ardından dinlenmek için iyi bir mola.
Amasya sofrasında ne yenir?
Amasya denince akla önce coğrafi işaretli misket elması gelir: ince kabuklu, hoş kokulu, bir yanı kırmızı bir yanı yeşil. Yeşil mercimek, kıyma ve buğdayla yapılan çatal çorba, süzme yoğurt ve nohutlu toyga çorbası, kızarmış patlıcanın et ve domatesle fırınlandığı patlıcan pehli ve iç harcına bakla katılan bakla dolması yöresel sofranın temel tatları. Keşkek Amasya usulünde, malzemeleri ayrı ayrı seçilebilecek biçimde pişirilir. Gümüşhacıköy'ün amasgen erikli kuzu eti, kurutulmuş küçük bamyayla yapılan etli çiçek bamyası, ceviz ve haşhaşlı Amasya çöreği ve sacda pişen Amasya yağlısı da denemen gerekenler arasında.
Amasya kaç günde gezilir?
Şehir merkezi için bir tam gün yeterli; çevreyi de görmek istersen yarım gün ekle. Örnek rota:
- Sabah Harşena Kalesi'ne çık, ardından kral kaya mezarlarına yürü.
- Öğle Yalıboyu evleri, Hazeranlar Konağı ve Şehzadeler Müzesi.
- Öğleden sonra köprüden karşı yakaya geçip Sultan II. Bayezid Külliyesi, Gökmedrese Camii, Burmalı Minare Camii ve Sabuncuoğlu müzesi.
- Akşamüstü Çakallar Tepesi'nde gün batımı, ardından nehir kıyısında yürüyüş.
- İkinci gün sabah Aynalı Mağara ve Ferhat Su Kanalı.
Karadeniz'in iç kesimlerindeki diğer şehirler için Şehir Rotaları sayfasına göz at.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
İlkbahar ve sonbahar, nehir kıyısında yürümek için en uygun mevsimler. Yazlar sıcak geçebilir, kale ve kaya mezarlarına sabah erken çık. Amasya'ya kara yoluyla kolayca ulaşılır; ilin Merzifon ilçesindeki havalimanı da seçeneklerden biri. Şehir merkezindeki duraklar yürüme mesafesinde.
Nelere dikkat etmeli?
- Kale ve kaya mezarları için yokuş çıkacaksın; rahat ve kaymaz ayakkabı giy.
- Camileri ibadet saatleri dışında, uygun kıyafetle gez.
- Eski mahallelerde fotoğraf çekerken evlerde yaşayanların mahremiyetine özen göster.
- Müzelerin güncel saat ve ücretlerini resmî sayfalarından kontrol et.
Sık sorulan sorular
Amasya kaç günde gezilir?
Şehir merkezindeki kale, kral kaya mezarları, Yalıboyu evleri, camiler ve müzeler için bir tam gün yeterli. Aynalı Mağara ve Ferhat Su Kanalı için yarım gün daha ekleyebilirsin.
Amasya'ya ne zaman gidilir?
İlkbahar ve sonbahar, Yeşilırmak kıyısında yürümek ve kaleye çıkmak için en uygun dönemlerdir. Yazın sıcak olabileceği için kale ve kaya mezarlarını sabah erken saatlere planla.
Amasya'ya nasıl ulaşılır?
Amasya'ya kara yoluyla kolayca ulaşılır; ilin Merzifon ilçesindeki havalimanı da bir seçenektir. Şehir merkezindeki duraklar birbirine yürüme mesafesindedir.
Amasya kral kaya mezarları UNESCO listesinde mi?
Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı. Geçici liste, kalıcı listeye aday alanları kapsar.
Amasya'da ne yenir?
Coğrafi işaretli misket elması, çatal çorba, toyga çorbası, patlıcan pehli, bakla dolması, keşkek, etli çiçek bamyası ve ceviz ile haşhaşlı Amasya çöreği öne çıkar.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Amasya'da Görülecek Yerler — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Amasya Lezzetleri — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Hazeranlar Konağı (Müze Ev) — T.C. Amasya Valiliği
- Ferhat Su Kanalı — Kültür Portalı – T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü)
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
