Bingöl'ün en bilinen yeri, Solhan yolu üzerindeki krater gölünde sal gibi dolaşan Yüzen Adalar. Baharda dağ yamaçlarını süsleyen ters laleler, Sancak'taki Buban peri bacaları ve Murat Nehri'ne bakan Zağ Kaya oda mağaraları ilin öbür sürprizleri. Bingöl kalabalık bir turizm kenti değil; yaylaları, balı ve sakin köyleriyle doğayı yavaş yaşamak isteyenlere göre.
Bingöl'de ilk kez gidenler nereleri görmeli?
Bingöl'ün öne çıkan yerleri çoğunlukla doğa harikaları; şehir merkezinden uzaklaşıp köy yollarına girmeye hazır ol.
Yüzen Adalar
Solhan'a bağlı Hazarşah köyünün Aksakal mezrasında, Bingöl–Solhan kara yolundan dört buçuk kilometre içeride. Üç yanı dağlarla çevrili bu krater gölünün derinliğinin elli metreyi aştığı düşünülüyor; suyu tatlı ve berrak, seviyesi yaz kış pek değişmiyor. Gölün ortasındaki üç ada birbirinden bağımsız ve sal gibi ağır ağır yer değiştirebiliyor. Adaların üzerinde bodur dişbudak ağaçları ve birbirine kenetlenmiş ot kökleri var; bu kök ağı, toprağı bir arada tutan doğal bir sal gibi çalışıyor. Adalara çıkmayı denemeden önce yerel görevlilere ya da köylülere danış.
Ters lale alanları
Halk arasında "Ağlayan Gelin" diye bilinen ters lale (Fritillaria imperialis), dünyada az sayıda bölgede yetişen nadir bir çiçek. Aşağı eğik çiçeklerinin uçlarında sabahları biriken damlalar ona bu adı vermiş. Bingöl'de en yoğun görüldüğü yerler merkeze bağlı Gökçeli ve Topalan köyleri ile Karlıova'daki Boncukgöze Yaylası. Çiçekler nisan ve mayısta yalnızca birkaç hafta açık kalıyor; koruma altındaki türü koparmak ve sökmek yasak, yalnızca fotoğrafını çek.
Buban peri bacaları
Şehir merkezine elli kilometre uzaklıktaki Sancak beldesinin Oğuldere köyünde, Kapadokya'dakileri andıran sivri kaya sütunları. Vadi yamaçlarından inen sel suları ve rüzgârın tüf kayaları yüzyıllar boyunca aşındırmasıyla oluştukları düşünülüyor. Henüz pek tanınmadıkları için kalabalıksız bir keşif sunuyorlar; öğleden sonra ışığında kayaların rengi daha sıcak görünür.
Zağ Kaya Sığınak Odaları
Murat Nehri kıyısında, Gökçeli ile Yenidal köyleri arasındaki sarp bir kayalıkta. Kayaya oyulmuş katlardaki odalara yine kayaya oyulmuş basamaklar ve dar bir yolla ulaşılıyor. Urartu kökenli olduğu ve sonraki dönemlerde de kullanıldığı düşünülüyor. Zaman içinde hasar gördüğü için dikkatli yürü, nehre bakan kenarlara yaklaşma.
Bingöl'ün tarihî yapıları nerede?
Tarihî yapılar ilçelere dağılmış durumda; her birini doğa duraklarıyla aynı güne koymak en verimlisi.
İsfahan Bey Camii
Şehir merkezinde, Aşağı Çarşı'da. 16. yüzyılın başında Akkoyunlular döneminde kesme taştan yapılan cami, merkezde günümüze ulaşan tek tarihî yapı. Defalarca onarıldığı için ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et.
Kiğı: Balaban Bey Camii ve Kiğı Kalesi
Kiğı'daki Balaban Bey Camii, 1400'lerin başında yapıldı ve Bingöl'de ayakta kalan en eski cami. Camiyi yaptıran Akkoyunlu beyinin mezarı da içinde, bahçesinde ise tarihî bir mezarlık var. İlçenin dik bir yamacına kurulan Kiğı Kalesi'nin Urartular döneminde yapıldığı düşünülüyor; kaleye güney yönünden çıkılıyor ve tepeden görkemli bir vadi manzarası açılıyor.
Kral Kızı Kalesi
Genç ilçesinin iki üç kilometre doğusunda bir tepede. Kaynaklarda "Dara Hini" yani "Dara'nın Çeşmesi" diye geçen kale hakkında, bir hükümdarın kızı için yaptırıldığına dair farklı rivayetler anlatılıyor. Genç ilçesi adını, "Genç Kalesi" olarak da bilinen bu kaleden alıyor.
Bağlarpınarı Köyü Camii
Tarihî bir mezarlık, çeşme ve havuzun ortasındaki Osmanlı dönemi camisi. Kapısındaki kitabede 1809 tarihi yazılı; kesme taştan minber ve mihrap ile bitki motifli sütun başlıkları taş işçiliğine meraklı olanlar için asıl sebep.
Eskikavak Köyü Manastırı
"Yüksekteki Meryem Ana" adıyla da bilinen manastırın geçmişi 14. yüzyıla uzanıyor. Eğimli bir arazideki konumu geniş bir manzara sunuyor; duvarlarındaki haç motifli taş işçiliğine yakından bak.
Bingöl sofrası: bal, kavurma ve kurut
Bingöl mutfağı yayla hayvancılığının ürünlerine dayanır; süt, yoğurt, peynir ve tereyağı neredeyse her tarifte var. İlin yüksek ve çiçekli dağlarından gelen Bingöl balı uluslararası arıcılık kongresinde ödül almış bir ürün. Yaylada otlayan hayvanların etiyle, yalnızca tuz, tereyağı ve suyla ağır ateşte pişirilen Çobantaşı kavurması 2017'de coğrafi işaret aldı. İnce yufkaların yuvarlanıp dilimlendiği ve sarımsaklı yoğurtla servis edilen sörin, kat kat açılan hamurla yapılan löl, kurutla hazırlanan keldoş ve şor çorbası, yarpuzlu ayran çorbası da denemen gerekenler. Yedisu fasulyesi, Sivan'ın beyaz dut pekmezi ve iri Guldar domatesi ise yöre ürünleri arasında.
Bingöl kaç günde gezilir?
İki gün yeterli. Örnek rota:
- Birinci gün: Sabah İsfahan Bey Camii, ardından Yüzen Adalar; baharda öğleden sonra Gökçeli köyünde ters laleler ve yakınındaki Zağ Kaya.
- İkinci gün: Sancak'ta Buban peri bacaları, öğleden sonra Kiğı'da Balaban Bey Camii ve kale; vaktin kalırsa Genç'teki Kral Kızı Kalesi.
Doğu Anadolu'daki öteki duraklar için Şehir Rotaları sayfasına göz at.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
Ters laleleri görmek istiyorsan nisan sonu ile mayıs ortası arasını hedefle; çiçeklenme kar erimesine bağlı olduğu için yola çıkmadan yerel kaynaklardan bilgi al. Yaylalar ve Yüzen Adalar için haziran ile eylül arası en rahat dönem. Kışlar sert ve karlı geçer. Bingöl'e kara yoluyla ve hava yoluyla ulaşılır; ilçeler ve köyler arasında araçla dolaşmak gerekir.
Nelere dikkat etmeli?
- Ters laleleri koparma, soğanlarını sökme; tür yasal koruma altında.
- Yüzen Adalar'da ve Zağ Kaya'da tek başına riskli hareketlerden kaçın, yerel uyarılara uy.
- Köy yolları dar ve yer yer stabilize; yağmur ve kar sonrasında yol durumunu öğren.
- Tarihî yapıların ve müzelerin güncel ziyaret durumunu resmî kaynaklardan kontrol et.
Sık sorulan sorular
Bingöl kaç günde gezilir?
Yüzen Adalar, şehir merkezi ve Zağ Kaya için bir gün, Buban peri bacaları ile Kiğı için bir gün ayırırsan iki günde ilin öne çıkan yerlerini görürsün.
Bingöl'e ne zaman gidilir?
Ters laleler için nisan sonu ile mayıs ortası, yaylalar ve Yüzen Adalar için haziran ile eylül arası en uygun dönemdir. Kışlar sert ve karlı geçer.
Bingöl'e nasıl ulaşılır?
Bingöl'e kara yoluyla ve hava yoluyla ulaşılır. Doğa durakları ilçe ve köylere dağıldığı için araçla gezmek gerekir.
Yüzen Adalar nerede?
Yüzen Adalar, Solhan ilçesine bağlı Hazarşah köyünün Aksakal mezrasındaki krater gölünde, Bingöl–Solhan kara yolundan dört buçuk kilometre içeridedir.
Bingöl'de ne yenir?
Çobantaşı kavurması, sörin, löl, keldoş, şor ve ayran çorbası öne çıkar. Bingöl balı, Yedisu fasulyesi ve Sivan dut pekmezi de yöre ürünleri arasındadır.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Yüzen Ada — T.C. Bingöl Valiliği
- Ters Lale: Bingöl'ün Ağlayan Gelini — T.C. Bingöl Valiliği
- Bingöl'de Görülecek Yerler — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Bingöl'ün Lezzetleri — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
