Çankırı'nın en şaşırtıcı yeri yerin altında: Hitit döneminden beri kullanıldığı düşünülen kaya tuzu yatağında açılan Tuz Mağarası. Şehir merkezinde Selçuklu döneminden kalan Taş Mescit'in yılan kabartmaları, Osmanlı'nın Büyük Cami'si ve kale tepesindeki Karatekin Bey Türbesi, kuzeyde ise Ilgaz'ın çam ormanlarıyla kaplı yaylaları seni bekler. İki gün ayırırsan yaren güveciyle biten dolu bir rota çıkar.
Çankırı'da ilk durak neden Tuz Mağarası olmalı?
Çankırı Tuz Mağarası
Çankırı'daki tuz yataklarının Hitit döneminden beri kullanıldığı düşünülüyor; bu yataklar Türkiye'nin en büyük kaya tuzu rezervini oluşturuyor. Mağara, tuz çıkarmak için yapılan kazılarla zamanla oluştu ve o kadar geniş ki içinde kamyonlar rahatça dolaşabiliyor. Mağarada kaya tuzundan yontulmuş heykeller ve Orhun Anıtları'nın aslına uygun kopyaları sergileniyor. Ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken ayrıntılardan biri de yaklaşık iki yüz yıl önce bacağını kırınca içeride bırakılan ve zamanla mumyalaşan bir eşek.
Şehir merkezinde hangi yapılar görülmeli?
Çankırı'nın tarihî merkezi küçük; aşağıdaki yapıların çoğunu yarım günlük bir yürüyüşle birleştirebilirsin.
Taş Mescit (Cemaleddin Ferruh Darülhadisi)
Kültür Portalı'na göre Çankırı'da Selçuklu döneminden kalan en önemli yapı. Atabey Cemaleddin Ferruh, I. Alaeddin Keykubad zamanında 1235'te bir şifahane yaptırdı, yedi yıl sonra da önüne bir darülhadis ekletti. Moloz taştan yapılan şifahane yok olurken, kesme taştan iki katlı darülhadis bir köşe kulesiyle birlikte bugüne ulaştı. Yapıyı asıl ünlü kılan, gövdeleri birbirine dolanan iki ejder (yılan) kabartması: bu motif bugün tıbbın sembolü olarak kullanılıyor. Kupaya sarılan bir yılanı gösteren ikinci taş parça ise eczacılık sembolüne dönüşmüş ve Çankırı Müzesi'nde sergileniyor.
Büyük Cami (Sultan Süleyman Camii)
Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle, Mimar Sinan'ın kalfalarından Sadık Kalfa tarafından yapılan cami 1558'de ibadete açıldı. Kare planın ortasında büyük bir kubbe, dört yanında birer yarım kubbe yükseliyor; duvarlar ve minare kesme taştan, kubbeler kurşun kaplı. İçeride rokoko üslubundaki süslemelerin arasına hat örnekleri yerleştirilmiş, minber taştan.
Çankırı Kalesi ve Karatekin Bey Türbesi
Şehrin tamamına hâkim tepedeki kaleye araçla çıkılabiliyor; Valilik'in anlatımıyla ağaçlandırılan alan bugün hem mesire yeri hem ziyaretgâh. Kalenin önemini artıran, Çankırı'yı fetheden Selçuklu komutanı Karatekin Bey'in türbesi. Eşi Meryem Hatun ve iki çocuğunun da yattığı bu sade yapının Danişmendliler dönemine ait olduğu düşünülüyor. Gün batımında şehri yukarıdan izlemek için iyi bir yer.
Çankırı Müzesi
1972'de çalışmaya başlayan müze bugün yenilenmiş eski Hükümet Konağı binasında. Tunç Çağı'ndan Hitit, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine uzanan eserlerin yanında, geç Miyosen fosil yataklarından çıkan yedi sekiz milyon yıllık fil, gergedan, zürafa ve geyik atalarına ait fosiller sergileniyor; 2006'daki kazıda bulunan kılıç dişli kaplan kafatası en dikkat çekenlerden. Güncel saat ve ücreti müzenin resmî sayfasından kontrol et.
Çivitçioğlu ve Buğdaypazarı medreseleri
17. yüzyıldan kalan Çivitçioğlu Medresesi, avluyu çevreleyen iki katlı odaları ve ahşap revaklarıyla bugün geleneksel Türk süsleme sanatlarının üretilip sergilendiği bir sanat merkezi. Buğdaypazarı Camii'nin avlusundaki 18. yüzyıl yapımı Buğdaypazarı Medresesi ise taş zemin üzerine iki katlı ahşap bir yapı; içinde etnografik eserler ve Çankırı mutfağına ait ürünler tanıtılıyor.
Saat Kulesi ve Tarihi Çamaşırhane
Kulenin saati İsviçre'de yapıldı ve 1866'da İnebolu üzerinden Çankırı'ya getirildi. Şehre bakan bir noktadaki 15 metrelik kare planlı kulenin tepesinde bir balkon, dört yönünde kadran var. Abdülhamid döneminden kalan Tarihi Çamaşırhane ise ülkenin en büyük çamaşırhanesi olarak biliniyor; aslına uygun yenilenen yapı bugün kültür etkinliklerine ev sahipliği yapıyor.
Kaya mezarları, yeraltı şehri ve yaylalar
Sakaeli kaya mezarları ve peri bacaları
Roma ve Bizans dönemlerine ait olduğu düşünülen kaya mezarları, köyün arkasındaki tepenin güney yamaçlarına oyulmuş. Odaların arasında yirmi yedi basamakla inilen sulu bir mağara da var. Köye iki kilometre uzaklıktaki Gelin Kayası mevkiinde, Devrez Çayı boyunca uzanan peri bacaları ve aralarındaki kaya mezarları ilginç bir manzara oluşturuyor.
Hüyük Yeraltı Şehri
Şehir merkezine 55 kilometre uzaklıktaki Hüyük köyünde, MS 3. ile 5. yüzyıllar arasında yapılıp kullanıldığı düşünülen çok katlı bir yeraltı yerleşimi. Temizlik çalışmalarıyla tamamen açığa çıkan yapıda küçük bir kilise, keşiş odaları ve bir sarnıç bulunuyor.
Ilgaz Dağı ve Kırkpınar Yaylası
Ilgaz ilçesindeki Kırkpınar Yaylası, 1650 metre yükseklikte, köylere ait yayla evleri ve geniş bir göletiyle sarıçam, karaçam ve göknar ormanlarının arasında. Atlı ve yaya yürüyüş, kamp ve fotoğraf için ideal. Ilgaz Dağı'nın Çankırı tarafındaki Doruk bölgesinde kış sporları yapılırken, yıl boyu etkin olan Yıldıztepe'de yürüyüş, kamp ve dağ bisikleti seçenekleri var. Şehre daha yakın bir yeşillik ararsan, il merkezine yedi kilometre uzaklıktaki karaçamlarla çevrili Kenbağ Tabiat Parkı'na git.
Çankırı mutfağında ne denemeli?
Buğday ve buğday ürünlerine dayanan Çankırı mutfağının yıldızı, et ve sebzelerin toprak güveçte birlikte piştiği yaren güveci. Kabuğu soyulmadan pişirilen sarımsaklarıyla sarımsaklı et, yoğurtlu cimcik hamuru çorbası ve mercimekli tatar hamuru çorbası da sofranın vazgeçilmezleri. Kahvaltıda kavrulmuş yumurtaya yoğurt dökülerek yapılan mıklayı, ikindide cevizli yazma çöreğini ve şerbetli hameyli tatlısını dene. Kurşunlu'da kaya tuzu ve tereyağıyla tamamlanan keşkek, Eldivan'da taş fırında pişen yağlı çörek seni bekler.
Çankırı kaç günde gezilir?
İki gün idealdir. Örnek rota:
- Birinci gün sabah Tuz Mağarası.
- Öğlen Taş Mescit, Çankırı Kalesi ve Karatekin Bey Türbesi; yemekte yaren güveci.
- Öğleden sonra Çankırı Müzesi, Büyük Cami, Çivitçioğlu ve Buğdaypazarı medreseleri, Saat Kulesi.
- İkinci gün sabah Ilgaz yönüne geçip Kırkpınar Yaylası ya da Yıldıztepe.
- Dönüşte Sakaeli köyündeki kaya mezarları ve peri bacaları, vaktin kalırsa Hüyük Yeraltı Şehri.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
Şehir merkezini her mevsim gezebilirsin. Yaylalar ve yürüyüş rotaları için ilkbahar sonu ile sonbahar başı arası daha rahat; kayak için kış aylarını seç. Çankırı'ya Ankara'dan kara yoluyla kısa bir yolculukla ulaşılır; Kırkpınar Yaylası'na Çankırı-Kastamonu kara yolundan ayrılan asfalt bir yolla gidilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Tuz Mağarası'nda zemin düzensiz olabilir; rahat ve kapalı ayakkabı giy, görevlilerin yönlendirmesine uy.
- Kaya mezarları ve yeraltı şehri gibi korunan alanlarda duvarlara dokunma, yazı yazma.
- Camileri ibadet saatleri dışında gez; omuzları ve dizleri örten kıyafet giy.
- Müzelerin ve mağaranın güncel ziyaret saatlerini resmî kaynaklardan kontrol et.
İç Anadolu'daki diğer şehirler için Şehir Rotaları sayfasına bak.
Sık sorulan sorular
Çankırı kaç günde gezilir?
İki gün yeterli. İlk günü Tuz Mağarası ve şehir merkezindeki tarihî yapılara, ikinci günü Ilgaz yaylalarına, Sakaeli peri bacalarına ve Hüyük Yeraltı Şehri'ne ayırabilirsin.
Çankırı Tuz Mağarası nasıl oluştu?
Mağara, Türkiye'nin en büyük kaya tuzu rezervini oluşturan yataklarda tuz çıkarmak için yapılan kazılarla zamanla oluştu. İçerisi kamyonların dolaşabileceği kadar geniş.
Tıp sembolü Çankırı'dan mı çıktı?
Taş Mescit'teki gövdeleri birbirine dolanmış iki yılan kabartması bugün tıp sembolü olarak kullanılıyor. Kupaya sarılan yılanı gösteren ikinci taş parça ise eczacılık sembolü olarak biliniyor ve Çankırı Müzesi'nde sergileniyor.
Çankırı'ya ne zaman gidilir?
Şehir merkezini her mevsim gezebilirsin. Ilgaz'daki yaylalar ve yürüyüş rotaları için ilkbahar sonu ile sonbahar başı, kayak için kış ayları uygundur.
Çankırı'da ne yenir?
Yaren güveci, sarımsaklı et, cimcik ve tatar hamuru çorbaları, mıkla, yazma çöreği, hameyli tatlısı, Kurşunlu keşkeği ve Eldivan yağlı çöreği yörenin bilinen lezzetleridir.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Top Things to See in Çankırı — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Taste the Flavors of Çankırı — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Taş Mescit (Cemaleddin Ferruh Darülhadisi) — Kültür Portalı – T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
- Doğal Güzellikler, Mesire Yerleri ve Yaylalar — T.C. Çankırı Valiliği
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.