Gaziantep'te ilk durak Zeugma Mozaik Müzesi olmalı; dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri sayılan bu yapı, Fırat kıyısındaki antik kentin villalarından çıkarılan eserleri sergiler. Ardından Gaziantep Kalesi, Bakırcılar Çarşısı ve hanlar bölgesi, şehri gerçekten tanımanı sağlayan mutfak kültürüne açılır. Gaziantep 2015'ten bu yana gastronomi alanında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı üyesi.
Gaziantep'e ilk kez gidenler nereleri görmeli?
Zeugma Mozaik Müzesi
Müze, Fırat kıyısındaki Zeugma antik kentinden kurtarılan mozaikleri, Roma dönemi heykellerini, sütunları ve çeşmeleri bir arada sunar. Eserler, kentteki konumlarına göre yerleştirilmiştir: girişte nehre en yakın villaların mozaikleri, üst katlarda yamaçtaki terasların eserleri yer alır. Müzenin simgesi, MS 2. yüzyıla tarihlenen ve "üç çeyrek bakış" tekniğiyle yapılan küçük bir pano olan Çingene Kızı mozaiğidir; ona ayrılan karanlık salonda biraz durmaya değer. Bronz Mars heykeli de en çok ilgi gören eserler arasında. Gezi için en az iki saat ayır.
Zeugma antik kenti
Müzeyi gördükten sonra Nizip yakınlarındaki antik kente gitmek, mozaiklerin hangi evlerde yer aldığını anlamanı sağlar. Kentin bir kısmı Birecik Barajı'nın suları altında kaldı; yüksek kesimlerdeki villalar ise koruma altına alınarak ziyarete açıldı. Kazılar hâlâ sürüyor.
Gaziantep Kalesi
Şehrin ortasında, bir höyüğün üzerinde yükselen kale, Türkiye'de ayakta kalabilen kalelerin en güzel örneklerinden biri. Roma döneminde gözetleme kulesi olarak yapılmış, bugünkü biçimini MS 6. yüzyılda Justinianus döneminde almıştır. Düzensiz dairesel planlı kalenin surları üzerinde on iki kule bulunur. Kale içindeki galerilerden birinde bir panorama müzesi yer alıyor.
Bakırcılar Çarşısı ve hanlar bölgesi
Kalenin eteğindeki Bakırcılar Çarşısı, adını taşıyan zanaatin yanı sıra pek çok el sanatı ustasının çalıştığı bir çarşılar topluluğu. 19. yüzyılda yapıldığı düşünülen tek katlı dükkânlar, yerel sert kalker taşından kemerli girişleriyle taş döşeli sokaklara açılır. Bakır döven ustaların çekiç sesi bugün de çarşının ritmini belirler. Çevredeki tarihî hanlarda bir kahve molası vermeyi unutma.
Kasteller ve livas sistemi
Gaziantep'in yer altında kalan mirası da en az yer üstündeki kadar ilginç. Sıcak yazlarda suyun buharlaşmasını önlemek için açılan livas adlı yer altı kanalları, suyu şehre dağıtırdı. Bu kanalların üzerine, merdivenlerle inilen ve çamaşır yıkama, yıkanma ve dinlenme alanları barındıran kasteller yapıldı. Kasteller UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alıyor; şehrin en eski kastellerinden birini yerinde görebilirsin.
Gaziantep Arkeoloji Müzesi
Zeugma müzesinin gölgesinde kalsa da Arkeoloji Müzesi, Paleolitik Çağ'dan günümüze uzanan zengin koleksiyonuyla ayrı bir ziyareti hak ediyor. Bölgedeki Hitit ve Geç Hitit dönemi buluntuları burada daha iyi anlaşılır.
Emine Göğüş Mutfak Müzesi ve Antepfıstığı Müzesi
Şehrin mutfak kültürünü tanımak için iki küçük müze iyi bir başlangıç. Mutfak müzesi şehrin geleneksel yemek kültürünü tanıtır; Antepfıstığı Müzesi ise binlerce yıllık geçmişi olan fıstığın daldan sofraya yolculuğunu gösterir.
Gaziantep mutfağında neler var?
Gaziantep mutfağı, ipek yolu üzerindeki konumu ve farklı kültürlerin buluşmasıyla zenginleşmiş bir birikim. Yemeklerde haspir, nane, tarhun, kimyon, rezene ve tarçın gibi baharatlar; limon, koruk, sumak ve nar ekşisi gibi farklı ekşiler kullanılır. Kebap, patlıcanlı yemek, dolma ve çorba çeşitlerinin sayısı onlarla ifade edilir.
- Baklava: İnce açılmış yufka katları, Antep fıstığı ve şerbetle yapılır. Antep baklavası, Avrupa Birliği'nde coğrafi işaret tescili alan ilk Türk ürünü olarak bilinir.
- Beyran: Et ve ilikli kemiklerin saatlerce kaynatılmasıyla hazırlanan, pirinçli ve acılı bir çorba; şehirde en çok kahvaltıda içilir.
- Lahmacun: İnce açılmış hamurun üzerine kıyma, maydanoz, sarımsak, domates ve biber karışımı yayılarak taş fırında pişirilir.
- Meyan şerbeti: Yazın, sırtındaki büyük kaptan bardağa şerbet döken seyyar satıcıların çaldığı tas sesiyle tanınır.
Gaziantep'in çevresinde nereler var?
- Yesemek Açık Hava Müzesi: İslahiye yakınlarındaki bu alan, Geç Hitit dönemine ait büyük bir taş ocağı ve heykel atölyesi. Yarım kalmış aslan heykelleri ve sfenksler, üretimin her aşamasını gösterir.
- Dülük antik kenti: Şehrin kuzeyindeki Dülük Baba Tepesi çevresinde, dünyanın en eski yerleşimlerinden biri olduğu düşünülen alanda yer altı Mithras tapınağı ve kaya mezarları bulunur.
Gaziantep kaç günde gezilir?
İki gün şehir merkezi ve mutfak için yeterli; Zeugma antik kenti ya da Yesemek'i eklemek istersen üçüncü günü planla. Örnek iki günlük rota:
- Sabah Zeugma Mozaik Müzesi; öğle yemeğinde lahmacun ya da kebap.
- Öğleden sonra Gaziantep Kalesi, Bakırcılar Çarşısı ve hanlar bölgesi.
- İkinci gün kahvaltıda beyran; ardından kasteller ve Arkeoloji Müzesi.
- Öğleden sonra mutfak ve Antepfıstığı müzeleri; akşamüstü bir baklava ustasının tezgâhında üretimi izlemek.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
İlkbahar ve sonbahar, yazın yüksek sıcaklıklarından uzak durmak için en iyi dönemlerdir. Fıstık hasadının yapıldığı yaz sonu da şehre ayrı bir canlılık katar. Gaziantep'e havalimanı üzerinden havayoluyla ya da kara yoluyla ulaşabilirsin; merkezdeki yerlerin çoğu yürüme mesafesinde.
Nelere dikkat etmeli?
- Müzelerin ve ören yerlerinin güncel ziyaret saatlerini ve ücretlerini resmî sayfalarından kontrol et.
- Yazın açık alanları sabah erken saatlerde gez; yanına su ve şapka al.
- Çarşıda bakır ürün alırken el işçiliği olup olmadığını ustaya sor; kalay kaplamanın gıdayla temas eden ürünlerde önemli olduğunu unutma.
Diğer şehir yazıları için Şehir Rotaları bölümüne bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Gaziantep kaç günde gezilir?
Şehir merkezi, müzeler ve mutfak için iki gün yeterli. Zeugma antik kentini, Yesemek ya da Dülük'ü de görmek istersen üçüncü bir gün ayır.
Zeugma Mozaik Müzesi'nde ne görülür?
Zeugma antik kentinin villalarından çıkarılan mozaikler, Roma dönemi heykelleri, sütunları ve çeşmeleri. En tanınmış eser MS 2. yüzyıla tarihlenen Çingene Kızı mozaiği; bronz Mars heykeli de çok ilgi görür.
Gaziantep'e ne zaman gidilir?
Yazlar çok sıcak geçtiği için ilkbahar ve sonbahar en uygun dönemlerdir. Yaz sonundaki fıstık hasadı da şehre ayrı bir hareket katar.
Gaziantep neden UNESCO gastronomi şehri?
Şehir, zengin ve köklü mutfak kültürü nedeniyle 2015'te gastronomi alanında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na katıldı. Baharat ve ekşi çeşitliliği, kebaplar, dolmalar ve baklava bu mirasın parçası.
Gaziantep'te ne yenir?
Baklava, kahvaltıda beyran, taş fırında lahmacun, çeşit çeşit kebap ve yazın meyan şerbeti şehrin bilinen tatlarıdır.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Top Things to See in Gaziantep — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Taste the Flavors of Gaziantep — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Zeugma Mozaik Müzesi — Kültür Portalı – T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
- Bakırcılar Çarşısı — Kültür Portalı – T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
