Hatay'da ilk durağın, Antakya'nın hemen güneyinde Asi Nehri'ne dökülen Harbiye (Defne) şelaleleri ve Samandağ'da dağın içine oyulmuş Roma dönemi Titus Tüneli olsun. Ardından Türkiye'nin en uzun kumsallarından Samandağ sahilinde gün batımını izle ve UNESCO'nun gastronomi şehri ilan ettiği Hatay'ın sofrasında künefe, oruk ve zahter salatasını tat. İlde pek çok tarihî yapıda onarım ve restorasyon çalışmaları sürdüğü için her yapıyı ziyaret öncesi resmî sayfasından açık olup olmadığını kontrol ederek planla.
Hatay gezisini planlarken neye dikkat etmelisin?
Hatay'da açık havadaki doğal alanlar ve kayaya oyulmuş antik yapılar gezinin omurgasını oluşturuyor; şehir içindeki cami, kilise, çarşı ve müzelerin ise bir kısmı onarım sürecinde. Bu yüzden rotanı iki katmanlı kur: önce şelaleler, kıyı ve kaya anıtları, sonra durumunu teyit ettiğin tarihî yapılar. Her yapı için ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et; yerel turizm danışma noktaları da güncel bilgi verir.
Antakya çevresinde suyun peşinde nereleri görmeli?
Antik çağda Antiokheia'yı besleyen kaynaklar bugün de akıyor. Su, Hatay'ın en eski ve en kalıcı hikâyesi.
Harbiye (Defne) Şelaleleri
Hatay'ın çağlayanlar bölgesi Harbiye, Antakya'ya yaklaşık altı kilometre uzaklıkta. Vadinin güneyinden çıkan kaynaklar şelaleler oluşturup Asi Nehri'ne karışıyor; antik çağdaki adları Kastalia, Pallas ve Saramanna. Helenistik ve Roma dönemlerinde zenginlerin köşk ve villalar yaptırdığı ünlü bir sayfiye yeriydi. Efsaneye göre Apollon'dan kaçan su perisi Daphne burada bir defne ağacına dönüşmüş; şelalelerin onun gözyaşları olduğuna inanılır. Antik yapılardan ayakta kalan yok, ama suyun sesi ve gölgeli yamaçlar yazın hâlâ serinlemenin en güzel yolu.
Antik su kemerleri
Harbiye kaynaklarının suyunu Antakya'ya taşıyan Roma dönemi su yollarından birkaç parça günümüze ulaştı. Dermasta ile Esenbulak arasındaki ve Harbiye'nin doğusundaki kemer parçaları, şelale gezisine eklenebilecek kısa duraklar; ziyaret öncesi resmî sayfadan alanın açık olup olmadığını kontrol et.
Teknepınar (Batıayaz) Yaylası
Antakya'ya yaklaşık 20, Samandağ'a 17 kilometre uzaklıktaki yayla köyünde soğuk sulu kaynakların çevresinde kamp ve piknik alanları var. Akdeniz'e özgü sebze ve meyve bahçeleri arasında, şehrin sıcağından kaçmak için iyi bir adres.
Samandağ kıyısında neler var?
Kel Dağı ile Musa Dağı'nın Akdeniz'e indiği ova, Hatay'ın en uzun kumsalını ve en etkileyici Roma mühendisliğini aynı yerde buluşturur.
Titus Tüneli
Dağlardan inen sel ve taşkınların yönünü değiştirmek için Roma İmparatoru Vespasianus'un emriyle MS 69'da başlanan tünel, oğlu Titus döneminde MS 81'de tamamlandı. Tamamen dağın içine oyulan tünel yaklaşık 1380 metre uzunluğunda, 7 metre yüksekliğinde ve 6 metre genişliğinde. Tünelin üzerinde blok taşlardan yapılmış tek kemerli bir Roma köprüsü var; alan 2014'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı. Tünelin içinde zemin yer yer kaygan ve engebeli; sağlam ayakkabı giy ve ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et.
Beşikli Mağara
Tünelin deniz tarafındaki girişinin yaklaşık yüz metre sağında, bölgedeki kaya mezarlarının en geniş ve en ünlüsü. Kayalara oyulmuş sütunlar ve kemerlerle ayrılmış odalarda on iki mezar bulunuyor; taş merdivenlerle aşağı iniliyor. Ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et.
Seleukeia Pieria ve Çevlik
Titus Tüneli'nin bulunduğu Çevlik, Antakya'nın antik liman kenti Seleukeia Pieria'nın yeri. Tünel ve kaya mezarlarıyla aynı gezide, limanın ve kentin izlerini görebilirsin.
Samandağ sahili
Yaklaşık 14 kilometrelik kumsal, Türkiye'nin en uzun sahillerinden biri ve deniz kaplumbağalarının yumurtlama alanlarından biri. Yaz aylarında kumsalda işaretli yuvaların yakınında şemsiye açma, gece ışık tutma.
Musa Ağacı
Samandağ'a bağlı Hıdırbey Köyü'ndeki dev anıt ağaç, Hz. Musa'nın asasının yeşererek fidana dönüştüğü rivayetiyle anılıyor. Kalın gövdesinin gölgesinde dinlenmek, kıyı rotasının sakin bir molası.
Tarihî yapılarda hangilerini sormalısın?
Aşağıdaki yapılar Hatay'ın simgeleri arasında; her biri için ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et.
Saint Pierre Kilisesi
Antakya'nın doğusundaki Habib-i Neccar (Stauris) Dağı'nın batı yamacındaki mağara kilise, doğal bir mağaraya yapılan eklemelerle oluştu; ön cephesi 12. ve 13. yüzyıllarda gotik üslupla yenilendi. Zemininde 4. ve 5. yüzyıllara ait mozaik kalıntıları var. Kilise 2011'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı. Ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et.
Habib-i Neccar Camii ve Antakya Ulu Camii
Kurtuluş Caddesi'ndeki Habib-i Neccar Camii, Anadolu'nun ilk camisi olarak kabul ediliyor; avlusundaki şadırvan 19. yüzyıldan. Antakya Ulu Camii'nin minaresindeki en eski kitabe ise 1271 tarihli. İki yapıyı da ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol ederek planla.
Payas Sokollu Mehmet Paşa Külliyesi
Payas'taki külliye, 1574'te Mimar Sinan tarafından yapıldı; kervansaray, kadınlar ve erkekler için hamam, medrese, cami ve kırk beş dükkânlı bir bedestenden oluşuyor. Kervansarayın geniş avlusu kubbeli odalarla çevrili. Ziyaret öncesi resmî sayfadan açık olup olmadığını kontrol et.
Hatay sofrası neden ayrı bir gezi sebebi?
Taze sebze, zeytinyağı, baklagil ve tahıla dayanan Hatay mutfağı, kendine özgü altı yüz ellinin üzerinde yemeğiyle 2017'de UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'nda gastronomi şehri ilan edildi. Künefe, yöreye özgü tuzsuz künefe peyniri ve kadayıfla bakır sinilerde, kömür ateşinde yavaşça pişirilip şerbetle sıcak yenir; Antakya merkezde ve Harbiye'de ustaları karşılaştırmak ayrı bir keyif. Muhallebi, gül suyu ve dondurmayla yapılan haytalı, özel günlerin içli köftesi oruk, zahter, maydanoz ve nar ekşisiyle hazırlanan zahter salatası, tepsi kebabı, Belen tava ve kağıt kebabı mutlaka denemen gerekenler. Kahvaltıda tuzlu yoğurt, sürk peyniri, biberli ve katıklı ekmek sofrayı tamamlar; dönüşte odun ateşinde saatlerce kaynatılan nar ekşisini çantana koy.
Hatay kaç günde gezilir?
İki ya da üç gün ayır. Örnek rota:
- Birinci gün sabah Harbiye şelaleleri ve su kemerleri, öğleden sonra Teknepınar Yaylası; akşam künefe.
- İkinci gün Samandağ: Titus Tüneli, Beşikli Mağara ve Çevlik, ardından Musa Ağacı ve sahilde gün batımı.
- Üçüncü gün durumunu önceden teyit ettiğin tarihî yapılar ya da kuzeyde Payas ve Arsuz kıyısı.
Akdeniz ve Güneydoğu'daki diğer rotalar için Şehir Rotaları sayfasına göz at.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
İlkbahar ve sonbahar, şelalelerde ve Titus Tüneli'nde yürümek için en rahat dönem; yazın öğle saatleri çok sıcak olur, deniz için ise haziran ile eylül arası uygundur. Hatay'a hava yoluyla ya da kara yoluyla ulaşabilirsin; Samandağ ve Harbiye'ye Antakya'dan kalkan minibüslerle gidilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Tarihî yapıların, müzelerin ve çarşıların güncel durumunu ziyaret öncesi resmî sayfalarından kontrol et.
- Onarım alanlarında yalnızca ziyaretçilere açık yollarda yürü, uyarı levhalarına uy.
- Titus Tüneli'nde yağışlı günlerde dikkatli ol; zemin ve basamaklar kayganlaşır.
- Samandağ kumsalında deniz kaplumbağası yuvalarına yaklaşma.
Sık sorulan sorular
Hatay kaç günde gezilir?
Harbiye ve çevresi için bir gün, Samandağ'daki Titus Tüneli, Beşikli Mağara ve sahil için bir gün ayırırsan iki günde temel rotayı tamamlarsın. Açık olduğunu teyit ettiğin tarihî yapılar ve Payas ya da Arsuz için üçüncü bir gün ekle.
Hatay'daki tarihî yapılar ziyarete açık mı?
İlde pek çok tarihî yapıda onarım ve restorasyon çalışmaları sürüyor. Saint Pierre Kilisesi, camiler, müzeler ve külliyeler için ziyaret öncesi resmî sayfalardan açık olup olmadıklarını kontrol et.
Titus Tüneli nerede?
Titus Tüneli, Samandağ ilçesine yaklaşık beş kilometre uzaklıktaki Çevlik'tedir. Samandağ'dan kalkan araçlarla ya da yön tabelalarını izleyerek özel araçla ulaşılır; Beşikli Mağara hemen yanındadır.
Hatay'a ne zaman gidilir?
İlkbahar ve sonbahar şelaleler ve antik alanlar için en rahat dönemdir. Deniz için haziran ile eylül arası uygundur; yazın öğle saatleri çok sıcak geçer.
Hatay'da ne yenir?
Künefe, haytalı, oruk, zahter salatası, tepsi kebabı, Belen tava ve kağıt kebabı öne çıkar. Kahvaltıda tuzlu yoğurt, sürk peyniri ve biberli ekmek dene; nar ekşisi de yöreye özgüdür.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Harbiye (Daphne) Şelalesi — T.C. Hatay Valiliği
- Titus Tüneli ve Beşikli Mağara — Kültür Portalı – T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
- Gör Hatay — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Taste the Flavors of Hatay Guide — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
