İçeriğe geç
EN

Kilis'te gezilecek yerler: Oylum Höyük, Ravanda Kalesi ve Mevlevihane

Sabunhanedeki müze, Mevlevihane, kabaltılı konak sokakları, Oylum Höyük, mozaikli bazilika ve Ravanda Kalesi: zeytinyağı kokulu Kilis rotası.

Yazan Cultvia Editörlüğü4 dk okuma
Güneşli bir günde zeytinlik
Temsili görsel · Fotoğraf: ulleo / Pixabay

Kilis'te ilk durağın, eski bir sabunhanede kurulan Kilis Müzesi olsun; Oylum Höyük'ün buluntularını gördükten sonra taş sokaklara, Mevlevihane'ye ve kemerli geçitlerle örülü konaklara yürü. Şehrin dışında Tunç Çağı'nın büyük merkezi Oylum Höyük, mozaikli bir bazilika ve yüksek bir tepedeki Ravanda Kalesi seni bekliyor. Zeytinyağı, katmer ve Kilis tavası ise bu küçük taş kentin sofrasını unutulmaz yapıyor.

Kilis'te ilk kez gidenler nereleri görmeli?

Kilis, Neolitik Çağ'dan beri yerleşim gören, Akdeniz ile Güneydoğu Anadolu arasındaki geçiş bölgesinde bir kent. Valiliğin anlatımına göre Hititlerden Roma ve Bizans'a, oradan Selçuklu, Memlük ve Osmanlı dönemlerine uzanan katmanlı bir geçmişi var. Merkezdeki yapılar birbirine yakın; bir günü yürüyerek geçirebilirsin.

Kilis Müzesi (Tarihi Sabunhane)

Osmanlı döneminde zeytinyağından sabun üretilen yapı, kentteki iki büyük sabunhaneden günümüze ulaşan tek örnek; halk arasında Kalaycılar Masmanası diye anılıyor. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında son şeklini alan bina restore edilerek 2021'de müze olarak açıldı. Başta Oylum Höyük kazılarından çıkan eserler olmak üzere tarih öncesinden Osmanlı'ya uzanan arkeolojik ve etnografik bir koleksiyon sergileniyor. Güncel saatleri ve ziyaret koşullarını müzenin resmî sayfasından kontrol et.

Kilis Mevlevihanesi

1535 ile 1553 yılları arasında yapıldığı anlaşılan Mevlevihane, Türkiye'de ayakta kalabilen otuz iki mevlevihaneden biri. Kitabesiyle birlikte günümüze ulaşan, kentin en eski Osmanlı yapılarından sayılıyor. Avlusunda durup taş işçiliğine bak.

Canbolat Paşa (Tekke) Camii

Vakfiyesine göre 1553'te Kilis Sancak Beyi Canbolat Bey tarafından, klasik Osmanlı üslubunda ve merkezî planlı olarak yaptırıldı. Mimarı bilinmiyor; on altıncı yüzyıl özellikleri nedeniyle Mimar Sinan ya da kalfalarına mal edilse de bunu doğrulayan bir belge bulunmuyor. Mimari bakımdan Kilis'in en önemli camisi kabul ediliyor.

Ulu Cami

Kentin en büyük camisinin geniş avlusuna iki kapıdan giriliyor; kapıdan geçince yedi lüleli bir çeşme karşılıyor. Suyunun, Kilis'in en iyi suyu sayılan Kurtağa Suyu'ndan getirildiği anlatılıyor.

Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca Müzesi

Türk müziğinin usta icracısı ve bestekârı Alaeddin Yavaşca'nın çocukluğunun geçtiği ev, restore edilerek müzeye dönüştürüldü. Geleneksel Kilis sivil mimarisinin özgün bir örneği olan evde, sanatçının yaşam öyküsü ve kişisel eşyaları on sergi salonunda anlatılıyor.

Sinagog

1909'da yapıldığı anlaşılan yapı, 2018'de Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından baştan sona restore edildi. Kentin çok katmanlı mimari mirasının sessiz bir parçası.

Taş sokaklarda nelere bakmalısın?

Kilis konakları ve kabaltılar

Kilis'in dar sokakları, sokağın üzerinden geçen kemerli bağlantılarla, yani kabaltılarla süslü. Akıncı, Çağlayan, Neşet Efendi, Canbolat Paşa, Abidin Ağa, Ahmed Bey ve Süpürgeci konakları en bilinenleri. Kemerlerin altından geçerken avlulu evlerin taş kapılarına dikkat et.

Kasteller ve hamamlar

Kentte, kuyulardan ve kaynak sularından beslenen on altı kastel, yani yer seviyesinin altına inilen çeşme bulunuyor; Salih Ağa, İpşir Paşa ve Fellah kastelleri öne çıkanlar. Paşa Hamamı, Eski Hamam, Tuğlu Hamamı ve Hasan Bey Hamamı ise Osmanlı hamam mimarisinin inceliklerini taşıyor.

Şehrin dışında hangi ören yerleri var?

Oylum Höyük

Kilis Ovası'na hâkim höyük, bölgenin en büyük höyüklerinden biri ve Anadolu ile Mezopotamya kültürlerinin kesiştiği bir merkez. Özellikle Tunç Çağları boyunca çevresindeki küçük höyüklerin merkezi olmuş; kazılar, en azından Geç Kalkolitik Dönem'den beri kesintisiz yerleşim gördüğünü ortaya koyuyor. 1989'dan beri süren kazılarda bulunan dört bin yıllık zeytin çekirdekleri, Kilis zeytininin ne kadar eskiye uzandığını gösteriyor.

Mozaikli Bazilika

Oylum Höyük'ün güneybatısındaki, altıncı yüzyıla tarihlenen bazilika sekiz yüz metrekarelik bir alanı kaplıyor. Kırmızı, kahverengi, beyaz, gri ve siyah taşlarla yaprak, Malta haçı, kesişen daire ve baklava dilimi desenleri işlenmiş döşeme mozaiği Erken Bizans sanatının özelliklerini taşıyor.

Ravanda Kalesi

Polateli ilçesinin Belenözü Köyü'nde, oldukça yüksek bir tepenin üzerindeki kaleye restorasyonla basamaklar, yürüyüş yolları, banklar ve bilgi tabelaları eklendi. İç kısımda, önünde merdivenler olan iki büyük sarnıç ve kuzeyde saray olduğu düşünülen bir yapının kalıntıları görülüyor. Tepeden ovayı izlemek için gün batımından önce çık.

Hisar Çamlığı Tabiat Parkı

Kent merkezine yaklaşık kırk kilometre uzaklıktaki çamlık, yaz aylarında serinlemek ve piknik yapmak için tercih ediliyor.

Kilis sofrasında neler var?

Kilis mutfağının temeli zeytinyağı; yöre zeytinyağı 2020'de Berlin'deki uluslararası bir yarışmada altın madalya aldı. Saplı bir zırhla çekilen etin yöresel baharatlarla odun ateşinde, taş fırında piştiği Kilis tavası ve tescilli Kilis ekşili kebabı ana yemeklerin başında geliyor. Kahvaltıda zeytinyağına ve zahtere banılan ekmek, tatlıda kaymaklı ve fıstıklı Kilis katmeri ile coğrafi işaretli cennet çamuru mutlaka denenmeli. Mahlep ve cevizle yapılan gerebiç kurabiyesi bayram sofralarının simgesi; lebeniye çorbası da yöre mutfağının bilinen lezzetlerinden.

Kilis kaç günde gezilir?

Bir buçuk ya da iki gün yeterli. Örnek rota:

  1. Birinci gün Kilis Müzesi, Mevlevihane, Canbolat Paşa Camii, Ulu Cami ve Yavaşca Müzesi; öğleden sonra konaklar ve kastellerin arasında yürüyüş.
  2. İkinci gün sabah Oylum Höyük ve Mozaikli Bazilika; öğleden sonra Ravanda Kalesi.

Güneydoğu'daki başka şehirler için Şehir Rotaları sayfasına göz at.

Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?

Kilis'in yazları çok sıcak geçer; ilkbahar ve sonbahar gezmek için en uygun mevsimler. Zeytin hasadını görmek istersen sonbaharı seç. Kilis'e en kolay Gaziantep üzerinden kara yoluyla ulaşılır; Oylum Höyük ve Ravanda Kalesi için araç gerekir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Tarihî yapıların, müzelerin ve ören yerlerinin güncel durumunu ve ziyarete açık olup olmadığını gitmeden önce resmî sayfalardan kontrol et.
  • Yaz öğlenlerinde açık ören yerlerinde gezme; şapka ve su al.
  • Kazı alanlarında işaretli yolların dışına çıkma, mozaiklerin üzerine basma.
  • Camileri ve türbeleri ziyaret ederken kıyafetine ve ibadet saatlerine özen göster.

Paylaş

Sık sorulan sorular

Kilis kaç günde gezilir?

Merkezdeki müzeler, Mevlevihane, camiler ve konak sokakları için bir gün, Oylum Höyük, Mozaikli Bazilika ve Ravanda Kalesi için yarım ya da bir gün ayırırsan bir buçuk iki günde gezersin.

Oylum Höyük neden önemli?

Oylum Höyük, Anadolu ile Mezopotamya kültürlerinin kesiştiği, özellikle Tunç Çağları boyunca bölgesel merkez olan büyük bir höyüktür. Kazılar, en azından Geç Kalkolitik Dönem'den beri kesintisiz yerleşim gördüğünü ortaya koyuyor.

Kilis'e ne zaman gidilir?

Yazlar çok sıcak geçtiği için ilkbahar ve sonbahar en uygun mevsimlerdir. Zeytin hasadını görmek istersen sonbaharı seçebilirsin.

Kilis'e nasıl ulaşılır?

Kilis'e en kolay Gaziantep üzerinden kara yoluyla ulaşılır. Merkezdeki yapılar yürüme mesafesindedir; Oylum Höyük ve Ravanda Kalesi için araç gerekir.

Kilis'te ne yenir?

Taş fırında pişen Kilis tavası, Kilis ekşili kebabı, kaymaklı ve fıstıklı Kilis katmeri, coğrafi işaretli cennet çamuru, zahterli kahvaltı ve gerebiç kurabiyesi öne çıkar.

Cultvia Editörlüğü

Editörlük

Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.

#gezi#kilis#oylum höyük#mevlevihane#zeytinyağı

Son güncelleme:

Ne değişti?
  1. : İlk yayın

Kaynaklar

  1. Gör Kilis — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
  2. Kültür Turizm (Müzelerimiz) — T.C. Kilis Valiliği
  3. Geçmişten Bugüne Kilis — T.C. Kilis Valiliği
  4. Taste Local Flavors of Kilis — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
İşine yaradı mı?
Hata bildir

Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.

Bildirimle birlikte sayfa adresi ve tarayıcı bilgisi kaydedilir. E-posta adresin yalnızca cevap için kullanılır, üçüncü kişilerle paylaşılmaz ve iş bitince silinir.

Sıradaki

Tablolarla ve avizeyle süslü bir sanat galerisi salonuŞehir RotalarıPera Müzesi'nde Kasım'da ne var? Caz, okuma akşamı ve atölye13 Kasım 2026 · 2 dk okuma
Oku bölümünden