Niğde'de ilk durağın, taç kapısındaki gölgeyle ünlü Alaeddin Camii ve kalenin burcundaki saat kulesi olsun; Selçuklu ve Beylikler dönemi taş işçiliğinin en ince örnekleri şehir merkezinde toplanmış. Kemerhisar'daki antik Tyana'nın su kemerleri, kayaya oyulmuş Gümüşler Manastırı ve Demirkazık zirvesiyle Aladağlar ise Niğde'yi tarih kadar dağ tutkunları için de bir rota yapar.
Niğde merkezinde hangi yapılara bakmalısın?
Niğde, Anadolu'nun en eski yolu sayılan Kral Yolu'nun güzergâhında kurulmuş bir kervan şehri. Merkezdeki anıtların çoğu kalenin bulunduğu tepenin çevresinde, yürüyerek gezilebilecek yakınlıkta.
Alaeddin Camii
1223'te yapılan cami, onarımlarla günümüze gelmiş ve özgün niteliğini büyük ölçüde koruyor. Asıl sürprizi doğuya bakan kapısında: yaz aylarında sabah güneşi kapı süslemesine vurduğunda gölgeler taçlı bir kadın başını ortaya çıkarır. Efsaneye göre ustası, kavuşamayacağı bir sevdayı taşa böyle işlemiş. Bu gölgeyi görmek istiyorsan yazın sabah erken saatte orada ol.
Sungurbey Camii
Kitabesi olmayan caminin 1335 dolaylarında yapıldığı düşünülüyor. Doğudaki eyvan biçimli taç kapı, Gotik mimariden tanıdık kaburgalı bir tonozla örtülü; duvarları bitkisel, geometrik ve figürlü süslemelerle kaplı. Kuş, fil, at, ejder, tavşan, maymun, balık gibi figürlerin On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nin izini taşıdığı sanılıyor. Kapının önünde durup figürleri tek tek bulmaya çalış.
Hüdavent Hatun Türbesi
1312-1313 yıllarında yapılan sekizgen planlı, tek katlı türbe, figürlü taş kabartmalarıyla Anadolu türbeleri arasında ayrı bir yere sahip. Küçük bir yapı ama yüzeyi bitkisel, geometrik ve figürlü bezemelerle dolu; yakından bakmaya değer.
Niğde Kalesi ve saat kulesi
Eski şehrin kurulduğu tepeyi üç sur çevreliyormuş; bugün tepenin kuzeydoğusundaki hisar kısmı ve en yüksek noktadaki ana kule ayakta. Alt duvarlarda Bizans ve Arap dönemlerinin izleri görülse de kalenin kökeninin MÖ 8. yüzyıla kadar inebileceği düşünülüyor. Eski burçlardan birinin üzerine kurulan saat kulesi, bugün Niğde'nin simgesi.
Niğde Müzesi
Altı salonda Orta Anadolu arkeolojisini kronolojik bir düzenle anlatan müzenin eserlerinin çoğu, ildeki kazılardan geliyor. Tyana ve Porsuk Höyük'ten çıkan buluntular da burada. Güncel saat ve ücreti müzenin resmî sayfasından kontrol et.
Niğde Evleri
Kadıoğlu ve Cullaz sokaklarındaki geleneksel evlerde duvarlara ahşap hatıllar yerleştirilmiş, bahçe giriş kapıları anıtsal ölçülerde yapılmış. Kitabesi olan yapılar on dokuzuncu yüzyılın sonlarına tarihleniyor. Ana caddeden birkaç adım sapınca şehrin eski yüzünü görürsün.
Antik Tyana'da neler görülür?
Bor'a bağlı Kemerhisar, adını Roma döneminin su kemerlerinden alıyor. Hititler döneminde Tuwanuwa, Roma döneminde Tyana diye bilinen kent, Geç Hitit döneminde bir krallığın merkeziydi; Kral Warpalawa MÖ 8. yüzyılda burada hüküm sürdü.
Tyana su kemerleri
MS 2. ve 3. yüzyıllara ait kemerler, Roma Havuzu'nu besleyen kaynak suyunu kente taşımak için yapılmış. Antik kentin büyük kısmı bugünkü kasabanın altında kaldığı için kemerler, Tyana'nın ölçeğini görebileceğin en iyi yer.
Roma Havuzu ve Köşk Höyük
Traianus ve Hadrianus dönemlerinde, MS 2. yüzyılda yapılan havuzun altından kaynayan su, kemerlerle kente ulaştırılıyordu; havuzun olimpik ölçülerde yapıldığı biliniyor. Hemen doğusundaki kayalık yamaçta bulunan Köşk Höyük, Bor Ovası'nda tarım ve hayvancılıkla uğraşan en eski topluluğun izlerini Geç Neolitik ve Erken Kalkolitik tabakalarla saklıyor.
Gümüşler Manastırı neden ayrı bir yolculuğa değer?
Gümüşler Manastırı
Büyük bir kaya kütlesinin içine oyulan manastır, Kapadokya'da iyi korunarak günümüze gelen en büyük manastırlardan biri. Kompleksin en önemli yapısı, dört serbest destekli, kapalı Yunan haçı planlı kilise. Duvar resimlerinde en az üç ustanın elinin olduğu düşünülüyor ve resimler on bir ile on ikinci yüzyıllara tarihleniyor. Narteksin üstündeki odadaki av sahneleri ve hayvan kompozisyonları Kapadokya'da başka bir örneği olmayan resimler arasında. Manastırın en çok bilinen freski ise gülümseyen Meryem ve çocuk İsa tasviri; resimler 1960'larda arkeolog-restoratör Michael Gough tarafından onarıldı.
Aladağlar'a gitmeden önce ne bilmelisin?
Aladağlar Milli Parkı
Niğde, Kayseri ve Adana sınırlarına yayılan Aladağlar, Toros Dağları'nın en yüksek zirve gruplarından birini oluşturuyor; ana zirveleri üç bin yedi yüz metreyi aşıyor. Kireçtaşı kütlesindeki buzul vadileri, karstik şekiller ve endemik bitkiler, parkı jeoloji ve botanik açısından da değerli kılıyor. Urkeklik ve alamecek gibi kuşlarıyla kuş gözlemcilerinin de gözdesi.
Demirkazık ve Yedigöller
Dağcılar Aladağlar'a genellikle Çamardı yolu üzerindeki Çukurbağ ya da Demirkazık köylerinden girer. Demirkazık zirvesine ilk yaz çıkışı 1927'de yapıldı; normal rotalar Sokulupınar kamp yerinden başlar ve deneyim ister. Ak Aladağlar'daki Yedigöller'de bir buzul çanağına yedi göl dizilmiş; yazın altısı kurur, Direktaş'ın dibindeki Büyük Göl ise her mevsim su tutar.
Bolkar Dağları kayak alanı
Ulukışla'ya bağlı Darboğaz'ın güneyinde, Bolkar Dağları'nın kuzey yamaçlarındaki kayak alanı yaklaşık iki bin üç yüz ile üç bin metre arasında uzanıyor. Kayak için en uygun dönem aralık ile nisan arası; kar kalınlığı bu dönemde bir ile iki metre arasında.
Ulukışla'da kervan yolunun izi nerede?
Öküz Mehmet Paşa Külliyesi
Türkiye'nin en büyük kervansaraylarından biri olarak bilinen yapı 1619'da yapıldı. Tek kubbeli camisi, avlusu, iki yanında yirmi üç dükkân sıralanan arastası, hamamı ve ahırıyla bir yol üstü kasabası gibi tasarlanmış. Faruk Nafiz Çamlıbel'in ünlü "Han Duvarları" dizelerine ilham veren han da burası.
Niğde mutfağında neler var?
Niğde'nin imzası, hamuru kollarda açılan ve tahinle katlanan tahinli pide; şekerli ya da sade yapılır. Domates, biber ve kuzu etinin toprak kapta fırınlandığı Niğde tava, kuzu eti ve arpacık soğanıyla yapılan Bor söğürmesi, irmikli ve bulgurlu mazaklı köfte, kuzu etinin ayva, nohut ve pekmezle piştiği ayva boranası öne çıkar. Kıyma ve pirinçle doldurulup fırınlanan elma dolması şaşırtıcı ama lezzetli bir deneyim. Tatlıda cevizli sarım burmayı, yazın da Darboğaz kirazını dene.
Niğde kaç günde gezilir?
Şehir ve Tyana için bir gün, Gümüşler ve Ulukışla için bir gün yeterli; Aladağlar için ayrıca zaman ayır. Örnek rota:
- Birinci gün sabah Alaeddin Camii, Sungurbey Camii ve Hüdavent Hatun Türbesi; ardından kale, saat kulesi ve Niğde Müzesi.
- Öğleden sonra Kemerhisar'a geç: su kemerleri, Roma Havuzu ve Köşk Höyük.
- İkinci gün sabah Gümüşler Manastırı, öğleden sonra Ulukışla'daki külliye.
- Dağ seviyorsan bir iki gün de Çamardı yönünde Aladağlar'a ayır.
Kapadokya ve Toroslar çevresindeki diğer rotalar için Şehir Rotaları sayfasına bak.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
Şehir ve ören yerleri için ilkbahar ve sonbahar rahattır. Aladağlar'da doğa yürüyüşü için mayıs ortası ile temmuz ortası, kaya tırmanışı için temmuz ortası ile eylül ortası uygun; Bolkar'da kayak kışın yapılır. Niğde'ye kara yoluyla ulaşılır; en yakın havalimanları komşu illerde. Aladağlar'a giriş noktası olan Çukurbağ köyü, Niğde-Çamardı asfalt yolu üzerinde.
Nelere dikkat etmeli?
- Müze ve ören yerlerinin güncel saat ve ücretlerini resmî sayfalarından kontrol et.
- Aladağlar'da güneş ışığı çok güçlüdür; açık renkli giysi, şapka ve güneş kremi al, belirlenmiş kamp alanlarının dışına çıkma.
- Zirve tırmanışları teknik bilgi ve deneyim ister; tek başına ya da hazırlıksız yola çıkma.
- Camileri ve türbeleri ibadet saatleri dışında, uygun kıyafetle ziyaret et; Gümüşler Manastırı'nda fresklere dokunma ve flaş kullanma.
Sık sorulan sorular
Niğde kaç günde gezilir?
Şehir merkezi ve Tyana için bir gün, Gümüşler Manastırı ve Ulukışla için bir gün ayırırsan iki günde rahatça gezersin. Aladağlar'da yürüyüş ya da tırmanış yapacaksan ek günler planla.
Aladağlar'a ne zaman gidilir?
Doğa yürüyüşü için mayıs ortası ile temmuz ortası, kaya tırmanışı için temmuz ortası ile eylül ortası en uygun dönemdir. Derin vadilerde haziran ortasına kadar kar bulunabilir.
Aladağlar'a nereden girilir?
Dağcılar genellikle Niğde-Çamardı yolu üzerindeki Çukurbağ köyünden ya da yakınındaki Demirkazık köyünden giriş yapar. İki köy de asfalt yolla il merkezine bağlıdır.
Gümüşler Manastırı nerede?
Manastır, Niğde merkeze bağlı Gümüşler kasabasında, büyük bir kaya kütlesinin içine oyulmuştur. Kapadokya bölgesinde iyi korunarak günümüze gelen en büyük manastırlardan biridir; şehir merkezinden araçla kısa sürede ulaşılır.
Niğde'de ne yenir?
Tahinli pide, Niğde tava, Bor söğürmesi, mazaklı köfte, ayva boranası ve elma dolması öne çıkar. Tatlıda cevizli sarım burmayı, yazın Darboğaz kirazını dene.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Gör Niğde — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
- Aladağlar — T.C. Niğde Valiliği
- Gümüşler Manastırı — T.C. Niğde Valiliği
- Taste the Flavors of Niğde Guide — Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı)
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
