Tiflis'te ilk gününü Eski Tiflis'e ayır: kubbeli kükürt hamamları, tepedeki Narikala Kalesi ve uçurum kenarındaki Metekhi Kilisesi birbirine yürüme mesafesinde. Ertesi gün Rustaveli Caddesi'nin müzeleri ve operasıyla on dokuzuncu yüzyılın şehrine geç, akşamı füniküler ile çıktığın Mtatsminda'da bitir. Üçüncü gün için yirmi dakikalık yoldaki Mtskheta iyi bir kaçamak.
Tiflis'i gezmeye nereden başlamalı?
Tiflis, Kura (Mtkvari) Nehri'nin kıvrıldığı bir vadide kurulmuş, on beş yüzyıldır Gürcistan'ın kültür merkezi olan, Avrupa'nın en eski başkentlerinden biri. Şehrin adı, Gürcücede "ılık" anlamına gelen tbili kelimesinden geliyor; yani Tiflis'i anlamak için önce sıcak sularına bakmak gerekiyor. Erken Orta Çağ'da kurulan Eski Tiflis yaklaşık iki kilometrekarelik bir alanı kaplıyor ve ilk durağın orası olmalı. Dar sokaklarda Gürcü ve Ermeni kiliseleri, bir Katolik kilisesi, bir cami ve iki sinagog birkaç yüz metre içinde yan yana duruyor; şehrin çok renkli kimliği en çok burada hissediliyor.
Eski Tiflis'te neler görülür?
Kükürt hamamları
Eski Tiflis'in simgesi, toprağın altından doğal olarak sıcak çıkan kükürtlü suyla beslenen 17. yüzyıldan kalma kubbeli hamamlar. Yerden hafifçe yükselen tuğla kubbeler, yukarıdan bakınca mahalleye tuhaf ve sevimli bir görünüm veriyor. İçeride süslü çinilerin altında suya girmek, şehrin yüzyıllardır süren bir alışkanlığına katılmak demek. Özel odalar için önceden yer ayırtmak işini kolaylaştırır.
Narikala Kalesi
Hamamların hemen üstündeki sarp sırtta yükselen kale, Tiflis'in en çok fotoğraflanan siluetlerinden. Surların üstüne çıktığında nehir, Eski Tiflis'in damları ve karşı yakadaki yeni şehir tek bir kareye sığıyor. Yokuş dik; çıkışı yürüyerek yapıp inişte farklı bir sokaktan dönebilirsin.
Kartlis Deda (Gürcistan Ana Heykeli)
Narikala ile aynı sırtta duran anıtsal heykel, Tiflis'in simgeleri arasında sayılıyor ve şehrin pek çok noktasından görülüyor. Kaleyi gezdikten sonra sırt boyunca heykele doğru yürümek, kısa ve manzaralı bir ek rota.
Metekhi Kilisesi
Nehrin üstünde, kayalık bir yarın kenarındaki kilise, Eski Tiflis'e en güzel bakan noktalardan biri. Avlusundan baktığında hamamlar, kale ve ahşap balkonlu evler karşında bir panorama gibi açılıyor. Gün batımında burada birkaç dakika durmadan geçme.
Gabriadze Tiyatrosu ve saat kulesi
Eski şehrin göbeğinde, 1981'de kurulan ve yalnızca seksen kişilik salonu olan bu kukla tiyatrosu, dünyanın en saygın küçük sahnelerinden biri sayılıyor. Önündeki saat kulesinde her saat başı küçük bir kapıdan melek çıkıp çan çalıyor; kulenin içindeki minik sahnede de günde iki kez "Hayatın Döngüsü" adlı kısa bir kukla gösterisi sunuluyor. Gösteri saatleri ve tiyatro biletleri için resmî sayfasına bak.
Nehrin kıyısından Rustaveli Caddesi'ne nasıl geçilir?
Barış Köprüsü ve nehir kıyısı
Kura üzerindeki modern yaya köprüsü, Eski Tiflis'in tarihî dokusunun hemen yanında çağdaş bir dokunuş. Köprünün ortasından Narikala ve Metekhi'ye bakınca şehrin yeni ve eski yüzünü aynı karede yakalarsın.
Sameba Katedrali
Kutsal Üçlü Katedrali olarak da bilinen Sameba, Tiflis'in simge yapıları arasında gösteriliyor ve büyüklüğüyle şehrin silüetinde hemen fark ediliyor. İçeride sessiz ol ve kıyafet kurallarına uy.
Rustaveli Caddesi
Yaklaşık bir buçuk kilometrelik cadde, Tiflis'in ana arteri ve ağaçlı kaldırımlarıyla en keyifli yürüyüş yollarından. Opera binası, Ulusal Galeri, Rustaveli Tiyatrosu, Modern Sanat Müzesi, Ulusal Kütüphane ve küçük Kashveti Kilisesi bu caddenin üzerinde sıralanıyor. Yürüyüş boyunca kahve molası için çok sayıda seçenek bulursun.
Opera ve Bale Tiyatrosu
1896'da açılan opera binası, Alman mimar Viktor Schröter'in tasarladığı, Gürcistan'daki Mağribi mimarinin en güzel örneklerinden. Renkli vitraylar, aynalı salonlar ve altı yüz ampullü dev avize iç mekânın yıldızları. İlk Gürcü operası 1918'de burada sahnelendi; mümkünse bir temsile bilet al.
Tiflis Moderni cepheleri
Eski semtlerde dolaşırken süslü cepheli, giriş holleri boyalı apartmanlara rastlarsın. "Tiflis Moderni" diye anılan bu üslup, kapısı açık bir girişe göz atmayı değerli kılıyor; içeride yaşayanlara saygılı ol.
Tiflis'i yukarıdan nereden izlerim?
Mtatsminda Parkı ve füniküler
Şehrin en yüksek noktasındaki Mtatsminda, yüz hektarı aşan, ormanlarla çevrili bir park. Aşağı istasyonu Daniel Çonkadze Sokağı'nda olan füniküler, yaklaşık üç dakikada seni manzaraya taşıyor. Yukarıda çocuklar için oyun alanları, kafeler ve sakin çimenlikler var; yürüyüşü seviyorsan parktan Kaplumbağa Gölü'ne (Kus Tba) uzanan patikayı dene.
Tiflis'te ne yenir, ne içilir?
Tiflis mutfağı, Gürcistan'ın bütün bölgelerinin lezzetlerini bir araya getiriyor. Mutlaka denemen gerekenler arasında hamur içinde sulu kıymalı hinkali, patlıcanlı sebze yemeği ajapsandali, tavuk yahnisi çahohbili ve sarımsaklı sütlü sosta tavuk şkmeruli var. Cevizli soslu satsivi yılbaşı sofralarının, tarhunlu kuzu yahnisi çakapuli ise ilkbaharın yemeği. Asma çubuklarında pişen mtsvadi kebabının kokusu ayrı bir deneyim. Sofraya Gürcü şarabı eşlik eder; bu topraklardaki şarapçılık geleneğinin sekiz bin yıl öncesine uzandığı kabul ediliyor.
Tiflis kaç günde gezilir?
Şehir için iki gün, Mtskheta için bir gün ayırırsan rahat edersin. Örnek rota:
- Birinci gün: Kükürt hamamları, Narikala Kalesi ve Kartlis Deda; öğleden sonra Metekhi Kilisesi, Barış Köprüsü ve Gabriadze Tiyatrosu'nun saat kulesi.
- İkinci gün: Rustaveli Caddesi boyunca müzeler ve opera binasıve Tiflis Moderni cepheleri; akşam füniküler ile Mtatsminda.
- Üçüncü gün: Mtskheta'da UNESCO Dünya Mirası listesindeki Jvari Kilisesi, Svetitskhoveli Katedrali ve Samtavro Kilisesi; akşam Tiflis'te şarap ve hinkali.
Mtskheta, Gürcistan'ın eski başkenti ve "şehir müzesi" diye anılıyor. 6. ve 7. yüzyıldan kalma Jvari, kasabanın en etkileyici anıtı; 1010 ile 1129 arasında inşa edilen Svetitskhoveli'ye giden yol ise zanaatkâr, şarap ve hediyelik tezgâhlarıyla dolu.
Ne zaman gidilir, nasıl ulaşılır?
İlkbahar ve sonbahar yürüyüş için en rahat dönemler; sonbahar aynı zamanda bağ bozumu mevsimi. Yazın sıcak bunaltabilir, gezini sabah ve akşama kaydır. Tiflis'e hava yoluyla ulaşabilirsin. Şehir içinde metro ve otobüs kullanılır; Eski Tiflis ve Rustaveli Caddesi ise yürüyerek gezilir.
Yola çıkmadan önce Vizesiz gidilebilecek ülkeler nasıl öğrenilir? rehberimize ve Seyahat sağlık sigortası yazımıza göz at.
Nelere dikkat etmeli?
- Müze, hamam ve tiyatroların güncel saat ve ücretlerini resmî sayfalarından kontrol et.
- Kilise ve katedrallerde omuzları ve dizleri örten kıyafet giy, yanında ince bir şal bulundur.
- Eski Tiflis'in yokuşları ve taş sokakları için rahat ayakkabı giy.
- Kükürtlü su cilt için yoğun gelebilir; hamamda süreyi kısa tut ve bol su iç.
Başka şehirler için Şehir Rotaları sayfasına göz at.
Sık sorulan sorular
Tiflis kaç günde gezilir?
Eski Tiflis, Rustaveli Caddesi ve Mtatsminda için iki gün yeterli. UNESCO Dünya Mirası listesindeki Mtskheta kiliselerini görmek için üçüncü bir gün ekle.
Tiflis'e ne zaman gidilir?
İlkbahar ve sonbahar yürüyüş için en rahat dönemler; sonbaharda bağ bozumu da yaşanır. Yazın sıcak bunaltabilir, açık havada gezmeyi sabaha ve akşama kaydır.
Tiflis'te şehir içinde nasıl dolaşılır?
Metro ve otobüs şehrin büyük kısmına ulaşır. Eski Tiflis ve Rustaveli Caddesi yürüyerek gezilir; Mtatsminda'ya füniküler ile yaklaşık üç dakikada çıkılır.
Tiflis'te ne yenir?
Hinkali, ajapsandali, çahohbili, şkmeruli, satsivi ve asma çubuklarında pişen mtsvadi öne çıkar. Yemeğin yanında köklü bir geleneğe sahip Gürcü şarabını dene.
Kükürt hamamlarına girmek için nelere dikkat etmeli?
Özel odalar için önceden yer ayırt, güncel saat ve ücretleri hamamın kendisinden öğren. Kükürtlü su cilt için yoğun gelebilir; süreyi kısa tut ve bol su iç.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Tbilisi — Georgian National Tourism Administration (georgia.travel)
- Georgian Foods that You Should Try in Tbilisi — Georgian National Tourism Administration (georgia.travel)
- Mtskheta — Georgian National Tourism Administration (georgia.travel)
- About the Gabriadze Theater — Gabriadze Theatre
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
