İkinci el araç alırken en önemli üç adım şunlardır: aracın hasar ve kaza geçmişini resmî kayıtlardan kontrol etmek, aracı güvendiğin bağımsız bir ekspertize göstermek ve satışı mutlaka noterde, kayıtlı bir ödeme yöntemiyle yapmak. Bu üç adımı atlamadan ilerlersen hem gizli hasar riskini hem de dolandırıcılık ihtimalini önemli ölçüde azaltırsın. Aşağıdaki bilgiler Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) sorgulama sayfalarına dayanıyor.
En önemli üç dikkat noktası nedir?
- Hasar kaydını sorgula. SBM'nin hasar sorgulama hizmetiyle plaka ya da şasi numarası üzerinden kaza tarihi, ağır hasar durumu, hasar tutarı ve değişen parça bilgilerine ulaşabilirsin. Bu hizmet ücretlidir; güncel ücreti SBM'nin sayfasından kontrol et. SBM'nin uyarısına göre kayıtlar sigorta şirketlerinin kasko ve trafik sigortası kapsamında yaptığı ödemelerle sınırlıdır; sigortaya yansımadan yaptırılmış onarımlar burada görünmez. Ayrıca e-Devlet'te SBM'nin "Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama", "Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" ve "Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama" hizmetleri var; bunlar kişinin kendi kayıtlarını gösterdiği için satıcıdan bu ekranları açıp sana göstermesini isteyebilirsin.
- Bağımsız ekspertiz yaptır. Yönetmeliğe göre galeri gibi işletmeler, belirli yaş ve kilometrenin altındaki otomobil ve hafif ticari araçları satmadan önceki on gün içinde TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip bir ekspertiz işletmesinden rapor almak zorunda. Bireysel satıcıdan alıyorsan bu zorunluluk yok; yine de ekspertiz yerini kendin seç.
- Satışı noterde, kayıtlı ödemeyle yap. Araç satışları noterde yapılır. Yönetmelik, ödemenin nakit ya da havale gibi yollarla yapıldığı ikinci el satışlarda bedelin, aracın mülkiyetiyle eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenmesini öngörüyor. Notere gitmeden önce güncel uygulamayı noterden teyit et.
Kontrol listesi
- Ruhsattaki şasi ve motor numarası araçtakiyle aynı mı?
- Ruhsattaki isim, satıcının kimliğiyle uyuşuyor mu; satıcı vekil ise noter onaylı vekaletname var mı?
- SBM hasar ve değişen parça sorgusu yapıldı mı?
- Bağımsız ekspertiz raporu alındı mı; rapordaki kilometre göstergeyle uyumlu mu?
- Periyodik muayene tarihi ve muayene raporu kontrol edildi mi?
- Araçta rehin, haciz ya da trafikten çekme kaydı olup olmadığı soruldu ve belgelendi mi?
- Bakım kayıtları, servis faturaları ve yedek anahtar teslim ediliyor mu?
- Lastiklerin diş derinliği ve üretim tarihine bakıldı mı?
- Gündüz ışığında, kuru ve ıslak zeminde test sürüşü yapıldı mı?
- İkaz lambaları marş sonrası sönüyor mu, klima ve camlar çalışıyor mu?
- Galeriden alıyorsan işletmenin yetki belgesi numarası soruldu mu?
- Ödeme, noterdeki kayıtlı sistem üzerinden mi yapılacak?
Satıcıya hangi sorular sorulmalı?
- Aracın kaçıncı sahibisiniz, ne kadar süredir kullanıyorsunuz?
- Araç hiç kaza yaptı mı, hangi parçalar değişti ya da boyandı?
- Sigortaya yansımadan yapılmış bir onarım var mı?
- Bakımlar nerede yapıldı, faturalar duruyor mu?
- Aracın üzerinde kredi, rehin ya da haciz var mı?
- Ekspertizi benim seçtiğim bir yerde yaptırmama itiraz eder misiniz?
- Satışı hangi noterde, hangi ödeme yöntemiyle yapacağız?
- Galeri iseniz satış sonrası garanti şartlarınız neler, yazılı verir misiniz?
Kırmızı bayraklar nelerdir?
- Aracı görmeden, "başka alıcı var" diyerek kapora isteyen ilanlar.
- Piyasanın belirgin biçimde altında fiyat ve acele ettirme.
- Ruhsattaki isimle konuştuğun kişinin farklı olması, vekaletname göstermemek.
- Ekspertizi yalnızca kendi gösterdiği yerde yaptırmakta ısrar etmek.
- Ödemeyi notere gitmeden, başka bir kişinin hesabına ya da elden istemek.
- Şasi numarasının silik, kazınmış ya da ruhsatla uyumsuz olması.
- Kilometrenin bakım kayıtları ve aracın yıpranmasıyla uyuşmaması.
- Test sürüşüne izin vermemek ya da yalnızca kısa bir turla sınırlamak.
Fiyatı neler etkiler?
Ekim 2026 itibarıyla ikinci el araç fiyatını belirleyen başlıca etkenler şunlar; tutar yerine bu etkenleri karşılaştırarak pazarlık yapmak daha sağlıklıdır:
- Model yılı, kilometre ve sahip sayısı
- Hasar kaydı, değişen ve boyalı parçaların sayısı ve yeri
- Bakım geçmişi ve servis kayıtlarının düzenli olması
- Motor tipi, yakıt türü, vites tipi ve donanım paketi
- Lastik, fren ve akü gibi yakında değişmesi gereken parçalar
- Muayene süresinin ne kadar kaldığı
- Sıfır araç fiyatları, vergiler ve kur gibi piyasa koşulları
- Bulunduğun ildeki arz ve talep
Haklarım neler?
Aracı galeri gibi bir işletmeden alıyorsan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik seni korur. Yönetmeliğe göre belirli yaş ve kilometrenin altındaki otomobil ve hafif ticari araçlarda motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren yönetmelikte belirtilen süre boyunca işletmenin garantisi altındadır; ekspertiz raporunda yazan ya da satış sırasında sana bildirildiği belgelenen hasarlar ve olağan aşınma bu garantinin dışında kalır. Ekspertiz işletmesi de raporun aracın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur ve yanıltıcı raporlarda tüketicinin ayıplı hizmete ilişkin hakları saklıdır.
Aracı bireysel bir satıcıdan alıyorsan bu yönetmelik değil, Türk Borçlar Kanunu'nun satış ve ayıp hükümleri uygulanır. Satıcının hasar konusunda verdiği beyanları satış sözleşmesine ya da yazılı bir belgeye geçirmek, ileride bir sorun çıktığında işini kolaylaştırır. Uyuşmazlık yaşarsan işletmeden yaptığın alımlarda tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsin; somut durumun için bir avukata danışman en doğrusu.
İlgili sayfalar
- Araç & Ulaşım: muayene, sigorta, vergi ve trafik cezası rehberleri
- Oto Bakım & Tamir: ikaz lambaları, lastik ve periyodik bakım
- Karşılaştırmalar: kışlık lastik ile dört mevsim lastik gibi karşılaştırmalar
- Rehber: tüm alanlar
Sık sorulan sorular
Araç hasar kaydı nasıl sorgulanır?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) web, SMS ve uygulama kanallarından plaka ya da şasi numarasıyla ücretli sorgu yapılabiliyor. e-Devlet'teki SBM hizmetleri ise kişinin kendi poliçe, hasar ve eksper raporu kayıtlarını gösteriyor; bu ekranları satıcıdan göstermesini isteyebilirsin.
Tramer kaydında her hasar görünür mü?
Hayır. SBM'nin uyarısına göre kayıtlar 2003'ten itibaren sigorta şirketlerinin yaptığı kasko ve trafik sigortası ödemeleriyle sınırlı; cam hasarı, parça çalınması ve mini onarım ödemeleri gibi kalemler yer almıyor. Sigortaya yansımadan yaptırılan onarımlar da görünmez; bu yüzden ekspertiz ayrıca gerekir.
Bireysel satıcıdan araç alırken ekspertiz zorunlu mu?
Yönetmelikteki ekspertiz zorunluluğu galeri gibi işletmelerin yaptığı satışlar için. Bireysel satıcıdan alırken zorunlu değil, ama gizli hasarı fark etmenin en pratik yolu olduğu için kendi seçtiğin bağımsız bir ekspertiz işletmesine göstermen önerilir.
İkinci el araç satışında güvenli ödeme sistemi zorunlu mu?
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, ödemenin nakit, havale ya da elektronik fon transferiyle yapıldığı ikinci el satışlarda bedelin, mülkiyet ile ödemenin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenmesini öngörüyor. Kredili alımlarda kredi tutarı dışındaki ödemeler için bu sistem kullanılıyor.
Galeriden alınan ikinci el aracın garantisi var mı?
Yönetmeliğe göre belirli yaş ve kilometrenin altındaki otomobil ve hafif ticari araçlarda motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemleri, satıştan itibaren yönetmelikte belirtilen süre boyunca işletmenin garantisindedir. Ekspertiz raporunda yazan hasarlar ve olağan aşınma kapsam dışıdır.
Ekspertiz raporu yanlış çıkarsa ne yapabilirim?
Yönetmelik, ekspertiz işletmesini raporun aracın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumlu tutuyor ve yanıltıcı raporlarda tüketicinin ayıplı hizmete ilişkin haklarını saklı tutuyor. Tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsin; somut durum için bir avukata danış.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Takip listen yalnızca bu cihazda tutulur; sayfa güncellenince Takip ettiklerim'de görürsün.
E-postayla haber ver
Kaynaklar
- Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete
- Hasar Sorgulamaları: Web ile Sorgulama — Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi
- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hizmetleri — e-Devlet Kapısı
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
Sıradaki
Araç & UlaşımMTV nedir?17 Ekim 2026 · 1 dk okuma


