Yeni işte ilk 90 günü üç bölümde düşünebilirsin: önce işi, ekibi ve senden beklenenleri öğren; sonra küçük ama görünür katkılar ver; son bölümde yöneticinle neyin iyi gittiğini ve neyin gelişmesi gerektiğini konuş. Bu sırada sözleşmeni, sigorta girişini ve iş sağlığı ve güvenliği eğitimini kontrol etmeyi unutma. İlk 90 gün bir alışkanlık ve yön belirleme dönemidir; yasal deneme süresiyle aynı şey değildir.
Yasal deneme süresi ilk 90 günle aynı şey mi?
Hayır. "İlk 90 gün" iş hayatında kullanılan bir uyum dönemi ifadesidir; hukuki bir süre değildir. Deneme süresini 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesi düzenliyor:
- Deneme süresi, taraflar iş sözleşmesine bir deneme kaydı koyduğunda söz konusu olur.
- Bu süre en çok iki ay olabilir; toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.
- Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebilir.
- İşçinin çalıştığı günler için ücreti ve diğer hakları saklıdır.
Yani sözleşmende deneme kaydı olup olmadığını ve süresini kendin kontrol etmelisin. Bu bilgiler genel niteliktedir; kendi durumunla ilgili bir sorun yaşarsan bir iş hukuku uzmanına danış.
İlk haftada hangi belgeleri kontrol etmelisin?
- İş sözleşmesi: İş Kanunu'nun 8. maddesine göre süresi bir yıl ve daha uzun olan sözleşmelerin yazılı yapılması zorunlu. Yazılı sözleşme yapılmadıysa işverenin, en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini gösteren yazılı bir belge vermesi gerekiyor.
- Sigorta girişin: e-Devlet'teki "4A İşe Giriş Çıkış Bildirgesi" hizmetinden işe giriş kaydını görebilirsin. Kayıt görünmüyorsa insan kaynaklarıyla konuş.
- İş sağlığı ve güvenliği eğitimi: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 17. maddesine göre işveren, çalışanların bu eğitimi almasını sağlar; eğitim özellikle işe başlamadan önce verilir. Eğitim planını sor ve katıldığın eğitimlerin kaydını sakla.
İlk ay neye odaklanmalısın?
İlk ay öğrenme dönemidir. Hedefin, işin nasıl yürüdüğünü ve senden ne beklendiğini netleştirmek:
- Yöneticine ilk görüşmede başarının nasıl ölçüleceğini, öncelikli işleri ve ilk aylardaki beklentileri sor.
- Ekibinle, birlikte çalışacağın diğer birimlerdeki kişilerle tanış; kim ne yapıyor, not et.
- Kullanılan sistemleri, belgeleri ve iş akışlarını öğren; anlamadığın kısaltmaları ve terimleri bir listeye yaz.
- Soru sormaktan çekinme ama önce elindeki belgelere bak; sorularını toplu sormak karşındakinin zamanını korur.
İkinci ve üçüncü ayda nasıl katkı verirsin?
İkinci ayda sorumluluk almaya başlarsın. Kısa sürede tamamlanabilecek, ekibin işine yarayan bir iş seç ve onu zamanında, eksiksiz bitir. Küçük ama güvenilir sonuçlar, büyük vaatlerden daha çok güven kazandırır. Üçüncü ayda daha bağımsız çalışır, gözlemlerine dayanarak iyileştirme önerileri getirirsin. Önerilerini eleştiri gibi değil, "şunu denesek nasıl olur?" diye sunmak ekibin kabulünü kolaylaştırır.
İlk 90 günü adım adım nasıl planlarsın?
- İlk gün sözleşmeni, ücret ve çalışma saatlerini gösteren belgeyi ve varsa deneme kaydını oku.
- İlk hafta içinde e-Devlet'ten işe giriş kaydını kontrol et, iş sağlığı ve güvenliği eğitimini tamamla.
- Yöneticinle beklentileri ve başarı ölçütlerini konuş, bunları kendi notuna yaz.
- İlk ay sonunda öğrendiklerini ve hâlâ belirsiz kalan konuları listele.
- İkinci ayda sorumluluğunu üstlendiğin bir işi baştan sona tamamla.
- Her ayın sonunda yöneticinden kısa bir geri bildirim iste; düzenli yapılan küçük görüşmeler sürprizleri önler.
- Üçüncü ayın sonunda yaptıklarını, öğrendiklerini ve sonraki hedeflerini yöneticinle birlikte gözden geçir.
Hangi hatalardan kaçınmalısın?
- Daha süreci öğrenmeden her şeyi değiştirmeye çalışmak
- Önceki işyerini sürekli örnek gösterip kıyaslamak
- Anlamadığın bir konuda soru sormak yerine tahminle ilerlemek
- Yalnızca kendi işine odaklanıp ekiple ilişki kurmayı ertelemek
- Sözleşme ve sigorta gibi hukuki konuları "sonra bakarım" diye geçiştirmek
İş hayatının diğer aşamalarıyla ilgili rehberler için Kariyer & İş Hayatı sayfasına bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Deneme süresi kaç ay?
İş Kanunu'nun 15. maddesine göre sözleşmeye deneme kaydı konduğunda bu süre en çok iki ay olabilir; toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Kendi süren için sözleşmeni kontrol et.
Deneme süresinde işten çıkarılırsam tazminat alır mıyım?
Kanun, deneme süresi içinde tarafların sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebileceğini söylüyor; çalıştığın günlerin ücreti ve diğer hakların ise saklıdır. Kendi durumun için bir iş hukuku uzmanına danış.
Sözleşmemde deneme süresi yazmıyorsa deneme süresi var mı?
Kanun deneme süresini, taraflar iş sözleşmesine bir deneme kaydı koyduğunda öngörüyor. Sözleşmende böyle bir kayıt olup olmadığını kontrol et; emin değilsen bir uzmana danış.
Yazılı iş sözleşmesi yapılmadıysa ne olur?
İş Kanunu'nun 8. maddesine göre yazılı sözleşme yapılmayan hâllerde işveren en geç iki ay içinde çalışma koşullarını, çalışma süresini, temel ücreti ve ödeme dönemini gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür.
Sigorta girişimin yapıldığını nasıl öğrenirim?
e-Devlet'teki 4A İşe Giriş Çıkış Bildirgesi hizmetinden işe giriş kaydını görebilirsin. Kaydı göremiyorsan işyerinin insan kaynakları birimiyle konuş.
Yeni işte ilk gün ne yapılmalı?
Sözleşmeni ve çalışma koşullarını gösteren belgeleri oku, iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin ne zaman verileceğini sor, ekibinle tanış ve yöneticinle ilk haftaların önceliklerini konuş.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Takip listen yalnızca bu cihazda tutulur; sayfa güncellenince Takip ettiklerim'de görürsün.
E-postayla haber ver
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 4A İşe Giriş Çıkış Bildirgesi — e-Devlet Kapısı (Sosyal Güvenlik Kurumu)
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
Sıradaki
Kariyer & İş HayatıUzaktan mı, hibrit mi, ofiste mi?17 Ekim 2026 · 3 dk okuma