Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Hera sondası, incelemek üzere gönderildiği ikili asteroit sistemine ulaştı ve ajans iki cismin ayrıntılı görüntülerini 25 Kasım'da yayımlayacağını açıkladı. ESA'nın 12 Kasım tarihli görüntü paylaşımında 56 kilometre uzaktan çekilmiş bir ön görüntü yer alıyor: 780 metre çapındaki Didymos'un bir yüzü ve tepesine yakın bölümde 151 metrelik uydusu Dimorphos'un küçük bir parçası.
İlk görüntü ne gösteriyor?
Görüntüde büyük kaya blokları, daha düz bölgeler ve Didymos'un ekvatorunu çevreleyen şaşırtıcı derecede keskin bir sırt seçiliyor. ESA'ya göre topaç biçimindeki asteroit 2,2 saatte bir dönüyor; bu hız, onu dağılma sınırına yaklaştıracak kadar yüksek. Hızlı dönen asteroitlerle ilgili modeller, bu dönüşün yüzeydeki malzemeyi yüksek enlemlerden ekvatora doğru akıtabileceğini gösteriyor. Ajans, bir kısım malzemenin Didymos'tan kopmuş olabileceğini ve Dimorphos'un da bu yolla oluşmuş olabileceğini belirtiyor. Küçük uydu, ana asteroidin bir kilometreden biraz fazla uzağında dönüyor.
NASA 2022'de bu asteroide neden çarptı?
NASA'nın 580 kilogramlık DART aracı, 26 Eylül 2022'de bir gezegen savunması deneyi olarak Dimorphos'a saniyede 6,1 kilometre hızla çarptı. Çarpışma 10 bin kilometrelik bir enkaz bulutu oluşturdu ve uydunun yörünge süresini yaklaşık 33 dakika kısalttı. Deney, bir "kinetik çarpıcının" asteroidin yolunu değiştirebildiğini gösterdi; ancak ESA'ya göre önemli sorular hâlâ açık: çarpma bir krater mi bıraktı, yoksa cismi tümden mi yeniden şekillendirdi? Dimorphos'un yapısı ve kütlesi tam olarak ne? Sapma neden simülasyonların öngördüğünden çok daha büyük oldu?
Hera ne kadar yaklaşacak?
Euronews haberine göre 2024'te fırlatılan Hera, asteroit çiftini şu anda 25 ila 30 kilometreden gözlüyor ve gelecek ay yaklaşık 20 kilometreye inecek.
| Konu | Değer |
|---|---|
| Didymos çapı | 780 m |
| Dimorphos çapı | 151 m |
| Didymos'un dönüş süresi | 2,2 saat |
| İlk ön görüntünün çekildiği mesafe | 56 km |
| DART'ın çarpma hızı (2022) | 6,1 km/sn |
| DART sonrası yörünge değişimi | yaklaşık 33 dakika |
| Ayrıntılı görüntülerin yayımı | 25 Kasım 2026 |
Önümüzdeki aylarda ESA, çeşitli cihazlarla bir "kaza yeri incelemesi" yapacak, ardından ayakkabı kutusu büyüklüğünde iki küp uyduyu daha yakın gözlem için bırakacak ve sonunda bir iniş deneyecek.
Okur için: görüntüleri nereden takip etmeli?
25 Kasım görüntüleri ESA'nın Hera görev sayfalarında yayımlanacak; Türkiye'den de aynı sayfadan takip edilebilir. ESA, görevle ilgili soruları yanıtlayan çevrim içi "Hera Space Companion" adlı bir platform da işletiyor. Sonuçlar yalnızca gökbilimcileri ilgilendirmiyor: Dünya'ya yönelen tehlikeli bir asteroit bulunursa kinetik çarpma yöntemine ne kadar güvenilebileceği bu verilerle netleşecek.
Uzay ve bilim üzerine diğer açıklayıcı yazılar için Oku bölümüne göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Didymos Dünya için tehlike mi?
ESA, Hera'yı bir deney hedefini inceleyen gezegen savunması görevi olarak tanımlıyor; kaynaklarda Didymos ya da Dimorphos'un Dünya için tehlike oluşturduğu belirtilmiyor.
Ayrıntılı Hera görüntüleri ne zaman yayımlanacak?
ESA'ya göre iki asteroidin ayrıntılı görüntüleri 25 Kasım 2026'da paylaşılacak.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Hera spies a half-hidden asteroid moonlet — European Space Agency, 12 Kasım 2026
- Europe's Hera spacecraft begins close inspections of asteroid in planetary defence mission — Euronews, 12 Kasım 2026
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.