İçeriğe geç
EN

Mars'ta yanardağlar hâlâ aktif mi? ExoMars'ın gaz ipucu ne anlatıyor

Volkanik yarıkların üzerinde her yıl aynı mevsimde beliren bir gaz, Kızıl Gezegen'in yüzey altında hâlâ magma barındırabileceğine işaret ediyor.

Yazan Cultvia Editörlüğü2 dk okuma
Siyah arka plan üzerinde Mars gezegeni
Temsili görsel · Fotoğraf: NASA / Unsplash

Mars jeolojik olarak ölmüş değil, yalnızca uykuda olabilir. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) duyurusuna göre uluslararası bir araştırma ekibi, Alba Mons yanardağı üzerindeki tuhaf bir gaz sinyalini yüzeyin altındaki sıcak magmaya bağladı. Çalışma Science Advances dergisinde yayımlandı.

ExoMars yörünge aracı tam olarak ne gördü?

ESA'nın ExoMars İz Gaz Yörünge Aracı (TGO), Mars atmosferinde hidrojen klorürü ilk kez 2021'de bildirmişti. Bu gaz Dünya'da sık sık volkanik bacalardan çıkar. Mars'ın büyük bölümünde hidrojen klorür toz ve su döngüsüne bağlı mevsimsel bir düzen izliyor: kuzey kışında en yüksek düzeye çıkıyor, yazın büyük ölçüde kayboluyor.

Bir yer bu düzeni bozuyor. Alba Mons'un yamaçlarındaki volkanik yarıkların üzerinde gaz, kuzey yazının başında, hep aynı mevsimde ve aynı yerde ani artış gösteriyor. Aracın görüntüleri bölgede taze ve dar yarıklar da ortaya koyuyor; araştırmacılar bunları gezegenin içinden yükselen gazın çıkış yolları olarak yorumluyor.

Alba Mons sinyali kısaca
SoruKaynaklara göre
Saptanan gazHidrojen klorür
AraçExoMars İz Gaz Yörünge Aracı (ESA)
YerAlba Mons yamaçlarındaki volkanik yarıklar
ZamanKuzey yazı başı, tekrar tekrar
Önerilen nedenYüzey altındaki sıcak magmadan gelen gaz
Yayımlandığı dergiScience Advances

Bu, Mars'ta aktif yanardağ olduğu anlamına mı geliyor?

Patlama anlamında hayır. Mars, Güneş Sistemi'nin en büyük yanardağlarına sahip; yörünge görüntüleri bazılarının son birkaç milyon yıl içinde etkin olduğunu düşündürüyor, sismometreler de Mars depremleri kaydetti. Ancak ESA'nın vurguladığı gibi bugüne kadar yeni bir lav akıntısı ya da patlama hiç gözlenmedi. Yeni sonuç, gezegenin yakın zamana kadar, belki hâlâ, volkanik etkinliği sürdürecek kadar iç ısıya sahip olduğuna işaret ediyor.

Khaleej Times da bulgunun gezegenin içinin tamamen soğumadığı görüşünü güçlendirdiğini aktarıyor. Bulgu sıvı su ya da yaşam kanıtı değil.

Gelecek görevler için neden önemli?

Gaz belirli noktalardan yüzeye çıkıyorsa bu yarıklar, gezegenin içini sondaj yapmadan incelemek isteyen yeni yörünge araçları ve iniş araçları için doğal hedefler hâline geliyor. Araç Mars yörüngesinde kalmaya devam ettiği için bilim insanları sinyalin bir sonraki kuzey yazı başında yeniden görünüp görünmediğini kontrol edebilecek.

Okur için: nasıl takip edilir?

  • Nereden okunur: ExoMars sonuçları önce ESA'nın haber sayfalarında yayımlanıyor.
  • Kime uygun: Gezegen bilimine ve Mars'ın jeolojik olarak canlı olup olmadığı tartışmasına ilgi duyanlar.
  • Türkiye'den gökyüzü: Teleskopsuz izlenebilecek bir sonraki büyük gök olayı için Geminid meteor yağmuru rehberimize bakabilirsiniz.

Paylaş

Sık sorulan sorular

Mars bugün volkanik olarak aktif mi?

Patlama gözlenmedi; ancak ESA araştırmacıları Alba Mons üzerindeki hidrojen klorürün yüzey altındaki sıcak magmaya işaret ettiğini söylüyor.

Alba Mons nedir?

Mars'ta yamaçları yarıklarla kesilmiş büyük bir yanardağ; gaz sinyali her kuzey yazı başında burada görülüyor.

Bu gaz Mars'ta yaşam olduğunu mu gösteriyor?

Hayır. Hidrojen klorür volkanik bir gaz; bulgu yaşam ya da sıvı su kanıtı değil.

Cultvia Editörlüğü

Editörlük

Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.

#uzay#ESA#Mars#ExoMars#yanardağ

Son güncelleme:

Ne değişti?
  1. : İlk yayın

Kaynaklar

  1. European orbiter detects hints of volcanic activity on Mars — European Space Agency, 5 Kasım 2026
  2. Is Mars still volcanically active? Scientists discover new clues beneath its surface — Khaleej Times, 6 Kasım 2026
İşine yaradı mı?
Hata bildir

Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.

Bildirimle birlikte sayfa adresi ve tarayıcı bilgisi kaydedilir. E-posta adresin yalnızca cevap için kullanılır, üçüncü kişilerle paylaşılmaz ve iş bitince silinir.

Sıradaki

Bileğinde akıllı saat takan bir kişinin yakın çekimiTrend AnalizleriApple Sağlık uygulaması Türkçe geliyor: Sağlık Yaşı ve yeni sekmeler13 Kasım 2026 · 1 dk okuma
Oku bölümünden