Kullanım dışı kalmış enerji santralleri mimarlığın en sevdiği ikinci perdelerden biri. Dezeen'in bu hafta yayımladığı bir derleme sekiz dönüşümü sıralıyor; birlikte okunduklarında bir örüntü beliriyor: bir zamanlar türbinlere ev sahipliği yapan salon bugün galeri, mağaza, ofis, spor kulübü ya da mahalle merkezi. Bu yazı, projelerin gerçekte ne yaptığını karşılaştırıyor; fikrin nereye gideceğine dair tahmin yürütmüyor.
Enerji santralleri neden yeniden kullanıma uygun?
Dezeen, bu endüstriyel yapıların genellikle geniş ve yüksek tavanlı iç mekânlara sahip olduğunu, bunun da mimarlara dönüşümde geniş esneklik sağladığını belirtiyor. Ortak değer türbin salonu: Londra'da Tate Modern'in katedral benzeri galerisi burada; Singapur'da 1926 yapımı St James Power Station'ın türbin salonu Dyson'ın genel merkezi için açık siyah çelik karkasla çevrili dört katlı bir atriuma dönüştü; Philadelphia'da Delaware Power Station'ın ana türbin salonu Ballers adlı spor kulübü oldu.
Tate Modern örneği neyi başlattı?
Dezeen, Tate Modern'i Battersea Power Station'ı da tasarlayan Giles Gilbert Scott'ın çizdiği eski Bankside Power Station olarak anıyor. Herzog & de Meuron'un dönüşümü 2000'de açıldı ve Dezeen'in ifadesiyle kullanım dışı santralleri sanat ve kültür merkezine çevirme eğilimini dünya çapında ateşledi. İsviçreli stüdyo bu türe daha yakın zamanda Brooklyn'deki Powerhouse Arts ile döndü: 115 yıllık santralden ayakta kalan tek bölüm olan tuğla kaplı türbin salonunu korudu, yıkılan Kazan Dairesi'ni kırmızı betonla yeniden inşa etti.
Kullanımlar nasıl ayrışıyor?
Projeler birkaç gruba ayrılıyor:
- Kültür ve üretim: Tate Modern ve bir sanat üretim merkezi olan Powerhouse Arts.
- Karma kent parçaları: Battersea Power Station. Metalocus'a göre 14 Ekim 2022'de resmen halka açılan yapıda 100'den fazla mağaza, 46.000 metrekare ofis ve 254 daire var. Dezeen, yapının 39 yıl kullanım dışı kaldığını ekliyor.
- İş ve eğitim: Dyson genel merkezi; Oxford'un ilk elektrik santraline Saïd Business School için öğrenme alanları ve konaklama ekleyen Global Leadership Centre; ve eski bir Philips santralinde cadde benzeri bir geçit boyunca on iki şirketi barındıran Eindhoven'daki Innovation Powerhouse.
- Topluluk: Shenzhen'de ARCity Office'in 1980'lerden kalma bir santralin beton kalıntılarını olduğu gibi bırakıp kabuğu yeni çelik ve cam hacimlere taşıyıcı yaptığı Shajing Village Hall.
Ortak payda yapıyı korumak mı?
Büyük oranda evet, ama derecesi değişiyor. Battersea'de WilkinsonEyre direktörü Sebastien Ricard, ziyaretçilerin tarihî dokunun farkında kalması için yeni yapının geri çekildiğini ve özgün mekânların "nefes alabildiğini" söylüyor. Innovation Powerhouse'ta mimarlar yapıyı ve kömür oluklarını korudu. Powerhouse Arts'ta ise büyük bir hacim yeniden inşa edildi. Ortak mantık: kabuğu ve ölçeği korumak, iç mekânı yeni kullanıma bırakmak.
Okur için: kendi gözünle nasıl görürsün?
Tate Modern ve Battersea Power Station Londra'da halka açık; ikisini Thames kıyısında aynı güne sığdırmak kolay. Mimari ve sahne ilişkisine başka bir açıdan bakmak için Gündem'e göz atabilirsin.
Sık sorulan sorular
2000'de açılan dönüştürülmüş santral hangisi?
Londra'daki Tate Modern; mimarları Herzog & de Meuron.
Türbin salonları neden dönüşümde tercih ediliyor?
Geniş ve yüksek iç mekânları mimarlara esneklik sağlıyor.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Kaynaklar
- Eight converted power stations that show the power of reuse — Dezeen, 17 Ekim 2026
- Opening of Battersea Power Station by Wilkinson Eyre — Metalocus, 4 Kasım 2022
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.