Aile afet planı, bir deprem ya da başka bir afette ailedeki herkesin ne yapacağını, nerede buluşacağını ve kime haber vereceğini önceden belirleyen kısa bir yazılı plandır. AFAD il müdürlüklerinin anlatımıyla plan, yardım ekipleri her yere aynı anda ulaşamayabileceği için afetten sonraki ilk 72 saati kendi imkânlarınla geçirmeni hedefler. Planı bir aile toplantısında birlikte hazırlayıp kâğıda dökmek ve deprem çantana koymak yeterli bir başlangıçtır.
Aile afet planında neler olmalı?
Kırşehir ve Bursa AFAD'ın "Aile Afet ve Acil Durum Planı" anlatımına göre plan dört ana başlıktan oluşur:
- Risk değerlendirmesi: Evdeki güvenli ve riskli noktalar, alternatif çıkış yolları, devrilebilecek eşyalar.
- Planlama: İletişim kurulacak kişiler, buluşma yerleri, acil durum çantası, belgelerin kopyaları.
- Risklerin azaltılması: Binanın ve eşyaların depreme karşı güvenli hale getirilmesi.
- Beceriler: Yangın söndürücü kullanmak, vanaları kapatmak, ilk yardım gibi temel bilgiler.
AFAD'ın "Afet ve acil durum çantasında olması gerekenler" afişinde de aile planı, çantaya konacak şeyler arasında sayılıyor. Yani plan yalnızca kafada değil, çantada da durmalı.
Plan adım adım nasıl hazırlanır?
- Aile toplantısı yap. Evdeki herkesin katıldığı bir toplantıda her odanın en güvenli ve en riskli yerlerini birlikte belirle.
- Evin krokisini çiz. Basit bir çizim üzerinde evden ve binadan çıkış yollarını, ana yol kapanırsa kullanılacak alternatifleri işaretle.
- Tehlikeli eşyaları listele. Pencereler, üzerine düşebilecek ağır dolap ve raflar, yangına yol açabilecek soba ya da fırın gibi riskleri not et.
- Bölge dışında bir bağlantı kişisi seç. Afet bölgesinde hatlar yoğun olabileceği için başka bir şehirde yaşayan bir yakınını herkesin arayacağı ortak kişi olarak belirle; telefon numaralarını yaz.
- Buluşma yerlerini belirle. Biri evin içinde, biri evin dışında olmak üzere ailece tekrar bir araya geleceğiniz yerleri kararlaştır.
- Toplanma alanını öğren. e-Devlet'teki "Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama" hizmetiyle evine en yakın toplanma alanını bul, adresini plana yaz ve oraya giden yolu ailece bir kez yürü.
- Acil durum çantası hazırla. İçinde su, yiyecek, ilk yardım malzemesi, el feneri ve düdük olsun.
- Belgelerin kopyasını çıkar. Önemli evrakların bir kopyasını çantaya koy, bir kopyasını da bölge dışındaki bağlantı kişine gönder.
- Acil durum telefonlarını öğren ve plana yaz; çocukların da bilmesini sağla.
- İlk 72 saati düşün. Su, tuvalet, yiyecek ve temizlik ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağını konuş.
- Yatağının yanına küçük bir hazırlık koy. Gece olabilecek bir sarsıntı için su, düdük, el feneri ve ayakkabı yatağa yakın dursun.
AFAD ayrıca evde ışıldak, yangın söndürücü ve duman dedektörü bulundurmayı; belediyeden acil durumda haberdar olma ve barınma konularında bilgi almayı, mahallendeki tahliye düzenini öğrenmeyi ve komşularınla afet anında yardımlaşmayı konuşmayı öneriyor.
Evdeki riskleri nasıl azaltırsın?
Planın önemli bir parçası, sarsıntıda yaralanmaya yol açabilecek riskleri önceden azaltmaktır. AFAD'ın önerileri iki gruba ayrılıyor:
- Yapısal riskler: Binanın güncel deprem yönetmeliğine göre yapılıp yapılmadığını öğren; emin değilsen yetkili bir mühendise inceletip gerekli güçlendirmeyi yaptır. Kolon ve kirişlere zarar verme, izinsiz kat ya da balkon ekleme.
- Yapısal olmayan riskler: Ağır mobilyaları, beyaz eşyaları ve elektronik cihazları duvara veya zemine sabitle. Mutfak dolabı kapaklarına emniyet mandalı tak, ağır eşyaları alt raflara koy. Tablo ve çerçeveleri yatak ve koltukların üzerinden uzak as. Tehlikeli kimyasalları az miktarda ve kapalı dolapta tut. Kırılabilecek camlar için kalın perde ya da koruyucu film kullan.
Planı kim, ne zaman gözden geçirmeli?
Plan bir kez yazılıp kenara konmamalı. Evdeki herkes planı bilmeli; çocuklar için buluşma yerlerini ve bağlantı kişisinin adını basit bir dille tekrar et. Taşındığında, aileye yeni biri katıldığında ya da telefon numaraları değiştiğinde planı güncelle. Ailece Çök-Kapan-Tutun hareketini ve evden çıkış yolunu ara ara denemek, planın gerçek bir anda işe yaramasını sağlar.
Hangi becerileri edinmelisin?
AFAD, afet sonrasında kendi kendine yardım edebilmek için bazı temel becerilerin öğrenilmesini öneriyor:
- Yangın söndürücünün nasıl kullanıldığını öğren; yalnızca küçük yangınlara müdahale et.
- Elektrik şalterinin, su ve doğal gaz vanalarının yerini ve nasıl kapatıldığını bil.
- İlk yardım ve hafif arama-kurtarma gibi konularda eğitim almaya çalış.
Deprem çantası ve deprem anında yapılacaklar için Afet Hazırlığı alanındaki diğer rehberlere de göz atabilirsin.
Sık sorulan sorular
Aile afet planı neden gerekli?
Afetten hemen sonra yardım ekipleri her yere aynı anda ulaşamayabilir. AFAD, ailelerin afet sonrası ilk 72 saat için önceden plan yapmasını; evin güvenli yerlerini, acil durum çantasını ve tahliye yolunu belirlemesini öneriyor.
En yakın toplanma alanını nasıl öğrenirim?
e-Devlet'teki Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın "Afet ve Acil Durum Toplanma Alanı Sorgulama" hizmetinde harita üzerinde bir nokta seçerek çevrendeki toplanma alanlarını görebilirsin.
Bölge dışı bağlantı kişisi ne işe yarar?
Aile üyeleri birbirine ulaşamadığında herkesin haber vereceği ortak kişidir. AFAD, önemli belgelerin bir kopyasının da bu kişiye gönderilmesini öneriyor.
Aile afet planı çantaya konur mu?
Evet. AFAD'ın acil durum çantası afişinde aile afet ve acil durum planı, çantada bulunması gerekenler arasında sayılıyor.
Evde depreme karşı hangi önlemler alınmalı?
Ağır mobilya ve beyaz eşyaları duvara ya da zemine sabitle, mutfak dolaplarına emniyet mandalı tak, ağır eşyaları alt raflara koy ve tabloları yatak ile koltukların üzerinden uzak as. Binanın depreme dayanıklılığından emin değilsen yetkili bir mühendise inceletebilirsin.
Aile afet planı ne sıklıkla güncellenmeli?
Taşındığında, aileye yeni biri katıldığında ya da telefon numaraları değiştiğinde planı güncelle. Buluşma yerlerini ve çıkış yolunu ailece ara ara denemek de planın akılda kalmasını sağlar.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Takip listen yalnızca bu cihazda tutulur; sayfa güncellenince Takip ettiklerim'de görürsün.
E-postayla haber ver
Kaynaklar
- Aile Afet ve Acil Durum Planı — Kırşehir İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü
- Afete Hazır Aile — Bursa İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
Sıradaki
Afet HazırlığıToplanma alanı nedir?17 Ekim 2026 · 1 dk okuma