İçeriğe geç
EN

Kıdem tazminatını kimler alabilir?

İşten çıkarılma, haklı fesih, askerlik, emeklilik ve evlilik: kıdem tazminatına hangi durumlarda hak kazanılır, istifada ne olur, neler hazırlanmalı.

Yazan Cultvia Editörlüğü2 dk okuma
Daktilolu eski ahşap bir çalışma masası
Temsili görsel · Fotoğraf: Ray_Shrewsberry / Pixabay

Kıdem tazminatını, aynı işverene bağlı olarak en az bir tam yıl çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermiş işçi alabilir. Bu sebepler arasında işverenin haklı bir neden olmadan işten çıkarması, işçinin haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması ve işçinin ölümü var. Kural olarak sıradan bir istifa kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.

Kıdem tazminatının dayanağı nedir?

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenir. 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girdiğinde eski kanunun diğer maddeleri kaldırıldı ama bu madde yürürlükte bırakıldı. Bu yüzden hak kazanma koşullarını anlamak için iki kanuna birlikte bakmak gerekir: koşullar 1475 sayılı kanunda, haklı fesih sebepleri ise 4857 sayılı kanunun 24. ve 25. maddelerindedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın (ÇSGB) sıkça sorulan sorular sayfası da bu çerçeveyi özetliyor.

Hangi durumlarda kıdem tazminatı alınır?

Ön koşul, aynı işverene bağlı en az bir tam yıllık çalışmadır. Bu koşul sağlandığında şu hallerden biri gerçekleşirse kıdem tazminatı doğar:

  • İşverenin feshi: İşveren sözleşmeyi, 4857 sayılı kanunun 25. maddesinin II. bendindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı haller dışında bir nedenle sona erdirirse.
  • İşçinin haklı nedenle feshi: İşçi sözleşmeyi 4857 sayılı kanunun 24. maddesindeki sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı haller (örneğin ücretin kanuna ya da sözleşmeye uygun ödenmemesi) veya işyerinde işi durduran zorlayıcı sebepler nedeniyle feshederse.
  • Askerlik: Muvazzaf askerlik görevi nedeniyle işten ayrılırsa.
  • Emeklilik: Yaşlılık, emeklilik ya da malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılırsa.
  • Yaş dışındaki şartları tamamlama: Emeklilik için yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını tamamlayıp kendi isteğiyle ayrılırsa.
  • Evlilik: Kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle sözleşmeyi sona erdirirse.
  • Ölüm: İşçi vefat ederse tazminat kanuni mirasçılarına ödenir.

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kural olarak hayır. ÇSGB'nin açıklamasına göre işten kendi isteğiyle ayrılan işçinin tazminat hakkı oluşmaz ve çalışma süresinin uzun olması bu kuralı değiştirmez. Ancak "istifa" görünümündeki her ayrılık aynı değildir: ayrılığın gerçek nedeni 24. maddedeki haklı nedenlerden biriyse ya da evlilik, askerlik veya emeklilik gibi kanunda sayılan bir durumsa hak doğabilir. Bu yüzden ayrılırken nedeni yazılı ve açık biçimde belirtmek önemlidir.

Hangi durumlarda kıdem tazminatı alınamaz?

  • İşveren sözleşmeyi 25. maddenin II. bendindeki hallerden biriyle (örneğin doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış ya da izinsiz devamsızlık) feshederse.
  • Bir tam yılı doldurmadan sözleşme sona ererse.
  • İşyeri başka bir işverene devredildiği için ayrılırsan; ÇSGB'ye göre devir tek başına haklı fesih nedeni sayılmaz, ama devirden önceki ve sonraki süreler kıdeminde birlikte hesaplanır.
  • ÇSGB'nin açıklamasına göre çırak olarak çalışanlar kıdem tazminatı kapsamında değildir.

Ayrılmadan önce neleri hazırlamalısın?

  1. e-Devlet'ten hizmet dökümünü al; aynı işverendeki toplam çalışma süreni ve giriş tarihini kontrol et.
  2. Ayrılma nedenini belirle ve fesih bildirimini yazılı yap; nedeni açıkça yaz.
  3. Evlilik nedeniyle ayrılıyorsan bildirimi evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde yap ve evliliği gösteren belgeyi işverene sun.
  4. Emeklilik ya da yaş dışındaki şartları tamamlama nedeniyle ayrılıyorsan, SGK'dan bu şartları sağladığını gösteren yazıyı alıp işverene ver.
  5. Ücret bordrolarını, iş sözleşmeni ve yazışmalarını sakla; tazminat hesabında düzenli yapılan yol, yemek gibi ödemeler de dikkate alınır.
  6. İşverenle anlaşamazsan, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereği işçi alacakları için hukuki yola gitmeden önce arabulucuya başvurman gerekir; bu süreçte bir iş hukuku uzmanına danışman en sağlıklısıdır.

Tutar, tavan ve hesaplama ayrıntıları dönemsel olarak değiştiği için bu rehberde yer almıyor; güncel bilgiyi resmî kaynaklardan kontrol et. Çalışma hayatıyla ilgili diğer konular için Para ve Haklar alanına göz atabilirsin.

Paylaş

Sık sorulan sorular

Kıdem tazminatı için en az ne kadar çalışmak gerekir?

Aynı işverene bağlı olarak en az bir tam yıl çalışmış olman gerekir. Bir yıldan artan süreler de hesaba katılır.

İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Ancak ayrılığın gerçek nedeni ücretin ödenmemesi gibi kanundaki haklı nedenlerden biriyse ya da askerlik, emeklilik veya evlilik gibi sayılan bir durumsa hak doğabilir.

Evlenen kadın işçi kıdem tazminatı alır mı?

Evet, evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılırsa alabilir. Feshin yazılı yapılması, gerekçenin evlilik olarak açıkça belirtilmesi ve evlilik belgesinin işverene sunulması gerekir.

Askere giden işçiye kıdem tazminatı ödenir mi?

Evet. Muvazzaf askerlik görevi nedeniyle işten ayrılmak, 1475 sayılı kanunda kıdem tazminatı doğuran haller arasında sayılıyor.

Emeklilik yaşını beklemeden kıdem tazminatı alınabilir mi?

Emeklilik için yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını tamamlayıp kendi isteğiyle ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Bunun için SGK'dan şartları sağladığını gösteren yazıyı alman gerekir.

İşyeri satılırsa kıdem tazminatı alınır mı?

ÇSGB'nin açıklamasına göre işyerinin devri tek başına haklı fesih nedeni değildir ve devir nedeniyle ayrılana kıdem tazminatı ödenmesi gerekmez. Devirden önceki ve sonraki çalışma süreleri kıdemde birlikte sayılır.

Cultvia Editörlüğü

Editörlük

Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.

#kıdem tazminatı#iş hukuku#çalışan hakları

Son güncelleme:

Ne değişti?
  1. : İlk yayın

Takip listen yalnızca bu cihazda tutulur; sayfa güncellenince Takip ettiklerim'de görürsün.

E-postayla haber ver

Bu sayfa güncellenince "Ne değişti?" özetini e-postana gönderelim. Önce adresini onaylaman gerekir.

E-posta adresin yalnızca bu sayfanın güncelleme bildirimi için kullanılır; bülten ya da reklam gönderilmez. Her e-postadaki bağlantıyla tek tıkla çıkabilirsin; çıkınca adresin silinir.

Kaynaklar

  1. Sıkça Sorulan Sorular: İş Kanunu — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
  2. 1475 sayılı İş Kanunu (yürürlükteki 14. madde) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
İşine yaradı mı?
Hata bildir

Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.

Bildirimle birlikte sayfa adresi ve tarayıcı bilgisi kaydedilir. E-posta adresin yalnızca cevap için kullanılır, üçüncü kişilerle paylaşılmaz ve iş bitince silinir.

Sıradaki

Yakın plan Türk lirası banknotlarPara & HaklarAsgari ücret nedir?17 Ekim 2026 · 2 dk okuma
Rehber bölümünden