Deepfake, bir kişinin yüzünü, hareketlerini ya da sesini yapay zekâ teknikleriyle gerçeğe yakın biçimde taklit eden veya değiştiren sahte görüntü, video ve ses içeriğidir. Terim, İngilizce "deep learning" (derin öğrenme) ve "fake" (sahte) kelimelerinden türemiştir; Türkçede "derin kurgu" ya da "derin sahte" karşılıkları da kullanılır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), konuyu Ocak 2024'te yayımladığı bilgi notunda ele alıyor.
Deepfake nasıl işler?
Yapay zekâ, bir kişinin mevcut fotoğraflarından, videolarından ya da ses kayıtlarından yüzünü ve sesini öğrenir; ardından bu özellikleri başka bir görüntüye ya da konuşmaya aktarır. KVKK'nın notuna göre oldukça gerçekçi bir sonuç için görece az sayıda kayıt yeterli olabiliyor. Teknoloji sinema ve reklam gibi alanlarda da kullanılıyor; asıl risk, birini yapmadığı bir şeyi yapıyor ya da söylemediği bir sözü söylüyor gibi göstermesinden doğuyor. KVKK; manipülasyon, dolandırıcılık, siber zorbalık ve maddi zarar risklerine dikkat çekiyor ve çocuklarla yaşlıların özellikle hedef alındığını belirtiyor.
Örnek
Bir yakınının sesiyle gelen ve acilen para isteyen bir sesli mesaj ya da tanınmış bir yüzün bir yatırım fırsatını övdüğü bir video deepfake olabilir. KVKK'nın sıraladığı ipuçlarından bazıları şunlar:
- Kişi doğal göz kırpıyor mu, göz hareketleri olağan mı?
- Yüz ifadesi, söylediklerinin duygusuyla örtüşüyor mu?
- Baş ve vücut birbiriyle uyumlu hareket ediyor mu?
- Ses tonunda robotik bir tını var mı?
- Görüntü yavaşlatıldığında doğal olmayan kareler ortaya çıkıyor mu?
Tek bir işaret kesin kanıt sayılmaz. Şüphelendiğinde kişiyi bildiğin başka bir kanaldan arayarak doğrula ve içeriği paylaşmadan önce bekle.
Deepfake ile sıradan fotoğraf düzenleme arasındaki fark nedir?
Filtre, kırpma ya da renk ayarı gibi düzenlemeler var olan bir görüntüyü değiştirir ama içindeki kişiyi ve olayı yerinde bırakır. Deepfake ise kişinin kimliğini taşıyan yüzü ve sesi kullanarak hiç yaşanmamış bir an üretir. Bu yüzden KVKK, yüzünün ve sesinin göründüğü paylaşımlarda dikkatli olmayı öneriyor.
İlgili sayfalar
Sık sorulan sorular
Deepfake ne demek?
Yapay zekâ ile bir kişinin yüzünün, hareketlerinin ya da sesinin gerçeğe yakın biçimde taklit edildiği veya değiştirildiği sahte içerik demektir. Türkçede derin kurgu ya da derin sahte karşılıkları da kullanılır.
Deepfake video nasıl anlaşılır?
KVKK'nın ipuçlarına göre göz hareketlerine ve göz kırpmaya, yüz ifadesinin sözlerle uyumuna, baş ve vücut uyumuna ve ses tonunda robotik bir tını olup olmadığına bak. Şüphelendiğinde kişiyi başka bir kanaldan arayarak doğrula.
Deepfake yapmak için çok sayıda fotoğraf gerekir mi?
Gerekmeyebilir. KVKK'ya göre oldukça gerçekçi içerikler için görece az sayıda video, fotoğraf ya da ses kaydı yeterli olabiliyor.
Deepfake'ten nasıl korunurum?
Yüzünün ve sesinin açıkça göründüğü paylaşımlarda dikkatli ol, acil para isteyen mesajları başka bir kanaldan doğrula ve şüpheli içeriği paylaşmadan önce kaynağını kontrol et.
Deepfake her zaman yasa dışı mı?
Teknoloji sinema ve reklam gibi alanlarda da kullanılıyor. KVKK, kişisel verilerin bu yolla kötüye kullanılmasının suç ve kabahatlere yol açabileceğini belirtiyor; somut bir durumda bir hukukçuya ya da ilgili kuruma danış.
Editörlük
Cultvia Editörlüğü imzalı yazılar yayın ilkelerimize göre hazırlanır; her yazının kaynakları sonunda listelenir ve hatalar düzeltme politikamıza göre düzeltilir.
Son güncelleme:
Ne değişti?
- : İlk yayın
Takip listen yalnızca bu cihazda tutulur; sayfa güncellenince Takip ettiklerim'de görürsün.
E-postayla haber ver
Kaynaklar
- Deepfake Bilgi Notu (duyuru) — Kişisel Verileri Koruma Kurumu
- Deepfake Bilgi Notu (PDF) — Kişisel Verileri Koruma Kurumu
Hata bildir
Yanlış bilgi, hesaplama hatası ya da teknik bir sorun mu gördün? Kısaca yaz, editörlerimiz inceleyip sayfayı düzeltsin.
Sıradaki
Yapay Zekâ Gündelik HayattaChatGPT mi, Gemini mi, Claude mu?17 Ekim 2026 · 3 dk okuma
